Met French Serge on French Gospel Tour in Harlem NYC, part two.

I remember the cobblestones that we were walking on, and the streets… That really was a romantic scene.

Jill Clayburgh, actor, An unmarried woman

De langste stop is er bij het befaamde Apollo Theatre, 253 West 125th. Street.  It all started in 1914 when the theater was constructed on 125th Street, the heart of Harlem. Originally, it was named Hurtig and Seamons New Burlesque Theatre and African-Americans were not allowed in the audience. In 1934: Ralph Cooper, Sr. decided to do a live version of his already popular radio show, Amateur Nite Hour at the Apollo, at the Apollo Theater, then owned by the Schiffman family. Ella Fitzgerald was one of the first Amateur Night winners.
Later zouden al die andere grote sterren daar hun debuut maken: Bessie Smith, Billie Holliday, Stevie Wonder, Michael Jackson, James Brown. Om er maar een paar te noemen

Kortom: het Apollo Theatre is het hart van de zwarte muziek.

Op dit ogenblik, als ik ervoor sta, wordt het verbouwd. Grote triplex schotten voor de ingang die overigens wel bereikbaar is. De shows gaan gewoon door. Nog steeds zijn er de Amateur Nights, elke week op woensdag en dat al sinds 1934, waar nieuw talent wordt ontdekt en wordt klaar gestoomd voor de grote podia.

Op het bede trottoir aan de overzijde trekt een andere artiest alle aandacht naar zich toe. Een oploop, lijkt het wel. Franco. FRANCO THE GREAT. Tekenaar en schilder. Known for his new art form, painting on metal. Zijn forse gestalte en zijn deftige zwarte kostuum en dito hoed, witte hemd met gouden stropdas imponeren. Zijn fans kopen tekeningen die ze ter plekke nog eens extra laten signeren. Als warme broodjes worden ze onder zijn zwarte handen vandaan gerukt. Zijn handel lijkt dus meer dan voorspoedig te verlopen. Come See Who’s Making a Mark in Harlem. “Franco the Great”, Harlem’s Famous Artist. 125^th Street in Harlem in unofficially known as ‘Franco’s Blvd’. Op de grote metalen rolluiken aan de zijde van het Apollo Theatre heeft hij Martin Luther King, Nelson Mandela en Barack Obama vereeuwigd. De helden van het zwarte ras. Share the Dream, by Franco the Great. Zijn paintings on metal hebben hem geen windeieren gelegd.

Even verderop zit een andere zwarte artiest. Grijze baard. Zwart-witte tekeningen hangen tegen de muur. Geen klanten. Met onverholen jalousie volgt hij de uitgekiende marketing van Franco the Great. Er is nog een lange weg te gaan. Maar of hij die, gezien zijn leeftijd, nog af gaat leggen, betwijfel ik.

Het wordt tijd voor de zondagsmis. Althans de zondagsdienst. Serge zegt dat hij een van de meest bijzondere kerken van Harlem heeft uitgezocht. Niet de Abyssinian Baptist Church, want die is echt helemaal vercommercialiseerd. Het kan ook iets minder. Maar veel kerken in Harlem zijn nu eenmaal voor een deel afhankelijk van de inkomsten van toeristen. Die gospelkoren wil natuurlijk iedereen wel eens meemaken.

Het wordt de Mount Neboh Baptist Church, een statig gebouw aan de Adam Clayton Powell Jr. Blvd. Imponerende Griekse pilaren dragen het tympanon. Voor de trappen die leiden tot de hoofdingang staat het dienstbusje van de baas: Baptist Church Inc., Dr. Johnnie M. Green Jr., Senior Pastor, www.mountneboh.org.

De bus stopt aan de overzijde van de brede boulevard. Als makke schapen volgen we herder Serge naar de Baptist Church. De kerkgemeenschap Mount Neboh Baptist Church bestaat al sinds 1937, in Amerikaanse dimensies toch al behoorlijk lang. Begonnen met 27 gelijkgezinden, en met 21 dollar in kas. Pioniers. In de jaren ’60 had de kerkgemeenschap het moeilijk, vooral omdat er geen kerkgebouw betaald kon worden. Maar een decennium later grijpt God zelf in, en gaat het crescendo. Om te eindigen in het fantastische kerkgebouw, met echte torens, aan 1883 Adam Clayton Powell Jr. Boulevard. On Sunday, June 29, 1980, we marched into our newly renovated church, meldt de website. En within one year we burned the mortgage. In August of 1987 God saw fit to call Dr. Gardner home. We praise God for Dr. Gardner whose faith knew no bounds giving thirty-four years of dedicated service to God, Church and Community.

Een groot verschil met vorig jaar, toen we de wat armoedige Union Congregational Church, 60 W 138th Street, bezochten. Vlak achter het Harlem Hospital Center. Amerika was in de ban van de aanstaande verkiezing tot eerste zwarte president van de Verenigde Staten. De zwarte pastor maakte zich onverholen sterk voor Barack Obama. Let’s pray for Barack and Michelle!

De Mount Neboh Baptist Church oogt welvarend, in alle opzichten. De toeristen, je zou het gelegenheids worshippers kunnen noemen, worden bij elkaar gedreven op het grote balkon, eerste verdieping, dus. Een handige bijkomstigheid is dat hierdoor de toeristen ´ongemerkt´ de dienst halverwege kunnen verlaten. Want Senior Pastor M. Green Jr. en zijn vrouwelijke assistent Reverend Cokiesha Bailey-Robinson houden niet van tussentijds gerommel.

Maar daar begint het fraai uitgedoste gospelkoor al om de stemming erin te brengen. Een wit-gouden golvende massa deint achter de pastor door. Meest volvette vrouwen van middelbare leeftijd. En zwart, natuurlijk. Met muzikale ondersteuning aan het keyboard door Brother Donovan Jackson. Minstens ze dik en zwart als de dames van het koor, en breed glimlachend.

In een rap tempo wisselen de swingende nummers het gesproken woord af. Mrs Cokiesha maakt hier de dienst uit, zoveel is me wel duidelijk. Een diepgeworteld geloof in de Heer, jarenlang zorgvuldig opgebouwd. Cokiesha is a native of Dallas, Texas and a product of Concord Baptist Church, where she served in ministry for many years under the tutelage of her father and hero, the late Reverend Doctor E.K. Bailey. She and her siblings worked with their parents as they faithfully served Concord for more than twenty five years. She attributes her love for God and church to the tender times spent as a child and teenager serving, learning, and observing her parents and other servant-leaders. Her greatest joy comes from encouraging and watching people discover their God-given potential. Als ik deze ochtend geen dozijn volle aflaten mee verdien, dan weet ik het ook niet meer. En dat geldt dan uiteraard eveneens voor mijn broeders en zusters in de Here naast mij: Gemma, Rianne en John. Uit volle borst wordt meegezongen. Brother Donovan Jackson aan het keyboard dwingt de menigte tot een nog opzwepender tempo, en heeft er zelf nog het meeste plezier in. Zijn grijns gaat van oor tot oor.

Op het moment dat Senior Pastor Johnnie M. Green Jr. zijn uitgebreide wekelijkse preek wil gaan beginnen, geeft Serge het teken, dat we het balkon maar het beste op kousenvoeten kunnen verlaten. De Harlem Gospel Tour gaat voortgezet worden, mobiel en onder leiding van Reverend French Guide Serge. Hallelujah!

De brownstones glijden weer achter de ruiten van de touringcar voorbij. Voor sommige winkels dromt het publiek massaal naar binnen. Is het gratis op deze zondag? Harlem Tobacco & Grocery. Liberty Income Tax. J.J. Cleaners. Candlelight Bar. Veel concurrenten van de Mount Neboh Baptist Church hier in Harlem. Zoals de Christian Parish for Spiritual Renewal. De St. Mary’s Episcopal Church. De Antioch Baptist Church. De Harlem Church of Christ. En ga zo nog maar enkele tientallen door. Voor elke kleur en smaak.

Op de trottoirs de oudere zwarte madammen op hun zondags, en met handtas. In het zwart, brede hoeden. De jongere vrouwen in meer opzichtige kleuren, rood, geel. En met een cellphone aan het oor. Een achttal Franse Harlem Globertrotters worden uitgelaten bij de Cotton Club. Voor nog meer gospels. En een stevige soul food maaltijd.

Dan verder. De South Bronx. Grauwe woonblokken. Witgeverfde ijzeren bruggen. Het Yankee Stadium binnen handbereik. We rijden onder ijzeren wegen en viaducten door. Crime Scene Investigation. Berucht uit de achtervolgingsfilms. Taxi Driver. Op mijn verzoek laat Serge de bus stoppen op Columbus Avenue, op de hoek van 72th Street. Op nog geen honderd meter van Central Park.