Met Martin Scorsese in Chinatown en Little Italy

My heart was really in the Little Italy sequences, in the old streets of New York, the music, all that turn-of-the-century atmosphere.

Francis Ford Coppola, director, The Godfather

Ineens sta je midden in de grootste Chinese stad van het westelijk halfrond. Chinatown. Een wijk met 300.000 inwoners. Voertaal: Chinees. Hier en daar een pagode op het dak van een slordig woonblok. De laatste honderd jaar is de wijk explosief gegroeid, vanuit het episch centrum dat je moet zoeken rondom Mott Street en de beruchte Five Points. In het laatste kwart van de 19e eeuw groeide de Chinese bevolking er langzaam: 200 in 1870, 7000 in 1900 (waarvan slechts 200 vrouwen). Veel van de activiteiten in Chinatown zijn niet officieel. Er wordt gewerkt onder het minimumloon en transacties zijn cash en zwart. De zwartgeld economie stelt grote aantallen nieuwe immigranten te werk die de taalkennis ontberen om beter werk te vinden. Dit systeem lokte de kledingindustrie naar Chinatown met grootschalige werkplaatsen waar tegen zeer slechte arbeidsvoorwaarden werd gewerkt. Daarnaast zijn vooral ook toerisme en restaurants belangrijke inkomstenbronnen.

Kortom: een ideale voedingsbodem voor crime, geweld, drugs. Een goudmijn voor filmmakers als Martin Scorsese, geboren in New York maar van Siciliaanse origine. Die om die reden ook nog eens met gemak de andere kant, die van de Italiaanse maffia in Little Italy, voor zijn rekening kan nemen. Beelden van zijn Gangs of New York duiken op in mijn kop. Leonardo di Caprio en Cameron Diaz. In een tijd dat de bendes het nog voor het zeggen hadden. Maar ik voel me op mijn gemak, hier op Mulberry Street. Maar Doyers Street, vroeger een doodlopende steeg die bekend stond als Bloody Alley, zal ik mijden, ook al vechten de tongs er hun vetes niet meer uit.

Het miezert. De paraplu’s worden omhooggestoken. Een ideaal décor voor CSI New York. Kleine shops uitpuilend van kruidenierswaren in Mulberry Street. Bor Kee Food Market. Wonton Food. Of de te glimmen de gouden namaakjuwelen tussen Mott en Bowery. Diamond Corner. Lai Hong Juwelry Corp. Good Luck Juwelry Corp. De vreemde vissen en schaaldieren in de houten bakken op de trottoirs bij Baxter Street. En de ongelooflijke bric-à-brac waarover je bijna blijft struikelen, stratenlang. De exotische groentestallen. Onherkenbare vruchten en paddenstoelen. De restaurants, wel honderden moeten er zijn. En allemaal al in vol bedrijf, ondanks het nog relatief vroege uur van de dag.

Het wegdek is op veel plekken aan flarden gereden. Grote plassen water zorgen voor kleine ondiepe meren in Mulberry Street. Veel kleine vrachtwagens. Leveranciers van alles wat je je maar wilt bedenken. Een enkele yellow cab. En kleine Chinese vrouwen schuifelen over het trottoir. Steken in hordes over naar de andere kant van de straat. Geen een paraplu. Dikke winterjassen al. Half doorweekt. De boodschappentassen volgepropt met verse groenten. Chinese mannen, al even klein en doorgroefd, sjouwen of duwen zwaardere spullen. Een verre grimas op hun bleke gezicht.

Het wordt langzaam tijd voor een koffiebreak. Daarvoor moet je gewoon even verder lopen, of terug lopen. Het is maar hoe je het bekijkt. In ieder geval moet je in Little Italy zijn dat de laatste jaren zijn imperium heeft zien verschrompelen onder invloed van de steeds meer straten opkopende Chinezen. In het verleden strekte de Italiaanse wijk zich uit tot Bayard Street in het zuiden, Bleecker in het noorden, Lafayette in het westen en de Bowery in het oosten. Tegenwoordig concentreert Little Italy zich in een deel van Mulberry Street, tussen Broome Street en Canal Street. De rest van de straat is geannexeerd door de Chinezen. Het zijn vooral de restaurants en de cafés die de toeristen trekken. Het gerucht gaat dat de maffia en de georganiseerde misdaad er nog steeds vaste voet aan de grond hebben. Mulberry Street 247, waar mobster John Gotti de deur plat liep in de Ravenite Social Club. En een paar woonblokken terug, op nummer 129, werd in Umberto’s Clam House ganster Joey Gallo met kogels doorzeefd. Maar dat was in 1972.

De cappuccino moet nog even geduld hebben. Mijn aandacht wordt getrokken door de met ijzeren hekwerk afgeschermde binnentuin van de Most Precious Blood Church and National Shrine of San Gennaro. De kerk wordt gerund door de Franciscan Fathers, een begrip. Dit is New Yorks centrum van het katholieke Italië. San Gennaro, de patroon van Little Italy waarvoor elk jaar op 19 september een grote processie hier door de straten trekt. Aan de muur staan de wekelijkse mistijden aangegeven, en dat zijn er heel wat. ’s Zondagsmiddags om twee uur is er zelfs een mis in het Vietnamees.

Ik loop de binnentuin in, gevolgd door John. De ladies staan te likkebaarden voor een delicatessenzaak aan de overkant. De binnentuin is on-New Yorks: beelden, bloemen, een pergola, water, en: een Wall of Fame de geverfd is in de kleuren van de Italiaanse tricolore. Op de muur prijken de portretten van belangrijke New Yorkse Italianen: de zanger Frank Sinatra Jr., inderdaad: de zoon van, de acteur Tony Lo Bianco die onder andere een rol speelde in The French Connection, de nachtclubzanger en entertainer Joe Piscopo. En anderen.

Ik loop door de achteringang de kerk binnen. Via de sacristie waar een klein Italiaans vrouwje bezig is de zaak af te stoffen, hoewel alles al kraakhelder oogt. Of ik binnen mag? Of course, sir, please come in. Het is alsof je een Siciliaanse kerk binnengaat. De niet echt grote kerk is vol gepropt met gekruisigde Jezussen, pieta’s, heiligenbeelden en andere religieuze afbeeldingen. Prominent hangen op verschillende plekken aan de want fotoreportages van de terroristische aanslagen op het Wold Trade Center. En uiteraard is er speciaal voor San Gennaro ingerichte bidkapel.

Terug naar Little Italy. Mulberry Street Cigars. Come to the Feast of San Gennaro and meet DENNIS HOF, star of the HBO’s Hit Reality Series Cathouse. En rook zijn handmade cigars. PARKING FOR ITALIANS ONLY – All others will be towed. DI PALO’S ROCOTTA MOZARELLA. Een kanariegele schoolbus passeert over het glimmend natte wegdek.

Maar die cappuccino, die komt er. Gewoon de straat oversteken. Naar La Bella Ferrara, 108 Mulberry Street. Al generaties lang op dit adres gevestigd. Eenmaal binnen, achter mijn cappuccino begint er iets te dagen. Was dit niet die tent waar elke dinsdagavond een Italiaanse fanfare voor de deur staat? Met petten in de Italiaanse driekleur? Beelden uit het programma Man Bijt Hond ter gelegenheid van de herdenking van 400 jaar Hudson en Nederland, verschijnen op mijn netvlies. En zit daar niet de eigenaar aan tafel? Ik herken hem aan zijn omvangrijke, wat kalende hoofd. Hij zit iets administratiefs te doen. Voorovergebogen over zijn papieren. Ik loop op hem af. Spreek hem aan. Franco! Ik blijk gelijk te hebben: het is de zingende eigenaar van de zaak die hij runt met ene Nick.

I went to Little Italy, new to the city and lonely after work. I sat alone for coffee and cookies. I met Franco the owner, who made me feel like family. That was many years ago, and I still love the place, the food and the songs Franco sings. La Bella Ferrara’s is the best of Little Italy! Thank you Franco.

Op dit nog vroege uur zijn we zowat de enige gasten in het etablissement. La Bella Ferrara is weliswaar niet het echte Italië, maar nog met die beelden van overbuurman San Gennaro in mijn kop, is de illusie wel erg dichtbij.

Franco zelf hangt duizendvoudig geportretteerd aan de wand. Met zijn armen over de schouders van Frank Sinatra, Dean Martin, Sofia Loren en met Tony Ferrara van de New York Yankees. Vanwege zijn bescheiden rol als acteur in de Sopranos wenst ook Dan Grimaldi uit de maffiacast van de beroemde tv-serie hem alle goeds van de wereld toe. En alsof dat niet genoeg is mag Franco ook nog eens op de foto met die blonde Russische tennispoes Anna Kournikova. Wat al die celebrities gelukt is, moet ons ook lukken. Dus eerst Gemma met Franco op de foto, en daarna ikzelf. Ik praat nog even door met hem over  Sicilië in het algemeen, en Palermo (waar zijn roots liggen) in het bijzonder. Als we afgerekend hebben en willen vertrekken nodigt hij ons uit voor ’s avonds. Hij treedt dan op in zijn eigen zaak. Als zanger, want in Little Italy is hij een beroemdheid. Nog net geen Pavarotti of Andrea Bocelli, maar het scheelt niet veel. Drie keer is hij getrouwd geweest volgens eigen zeggen. Maar nu: BASTA! Hij maakt er een gebaar bij alsof zijn hals wordt doorgesneden.

This is one of the better cafes in Little Italy. During the warmer season, it’s fun to sit outside and enjoy the cheesiness of Little Italy like a tourist. Apparently many famous people have been to this place judging from the photos on the wall.

Helaas zal het ons vanavond niet lukken om hier te zijn. We hebben al een tafel gereserveerd bij een andere Italiaan: Peter Thristino, de eigenaar van restaurant Pete’s Downtown in Brooklyn. Met uitzicht op downtown Manhattan.