Het Empire of the Sun bestaat. Het ligt in Midtown Manhattan

Hey! I´m walking here!

            Dustin Hofman, as ´Ratso´ Rizzo, in Midnight Cowboy

Op het brede trottoir van Fifth Avenue word je onmiddellijk weer belaagd door de rode sportpakken. Roedels zwarte New Yorkers. Hey guys! Tickets voor Het Empire State Building. Jammer; net boven geweest. Tickets voor de New York City Tour. De Gray Line. Nog even niet. New York beleef je immers te voet. Hey guys! We slagen erin door de branding in rustiger vaarwater te belanden. Lopen richting Grand Central. En kijken ondertussen hoog op naar al het glimmend beton en glas. En daarboven de lichtblauwe ochtendlucht. Ergens moet de zon zijn.

Midtown Manhattan. Lopen over de brede trottoirs van de slagader van New York. De temperatuur is redelijk, zo’n 15 graden, maar het is nog vroeg. Misschien staat er iets teveel wind. Maar het belangrijkste is dat de stad binnen kan dringen in je poriën. Voorbij de Public Library steken we de avenue over. We lopen door 42nd Street richting Grand Central Terminal. 42nd Street, een van de meest legendarische straten van New York. Naar het westen kom je in het theaterdistrict, beland je op Times Square en kruis je Broadway. Naar het oosten passeer je het machtige Chrysler Building en helemaal doorlopend tot aan de East River beland je op het territorium van de Verenigde Naties.

De straat heeft zijn reputatie de laatste jaren aanzienlijk verbeterd. Waar het vroeger wemelde van de seksshops, de verslaafden en de hoeren, waan je je nu in een keurig aangeharkte omgeving met alleen maar nette mensen. Winkelend publiek. Toeristen. Bijna zomerse taferelen. Weliswaar geen Indian Summer dit jaar – vorig jaar hadden we bijna constant temperaturen van 25 graden – maar alleszins acceptabele weersomstandigheden.

Grand Central Terminal. Het hoofdtreinstation van de stad. Hoewel je er via 42nd Street naar toe wandelt ligt het eigenlijk ingeklemd tussen Madison Avenue en Lexington Avenue. En omdat het in de VS altijd big, bigger, biggest moet, is het tegelijkertijd het grootste station ter wereld: 44 perrons, 67 sporen. Het in 1913 in Amerikaanse Jugendstil gebouwde station verwerkt dagelijks zo’n 600.000 passagiers. De centrale hal is het absolute pronkstuk. Ook nu weer lijkt het meer een bijenkorf dan een station. Als de grote borden van de departures en de arrivals er niet hingen, zou je je niet in een station wanen. Geen trein te zien.

Onder de begane grond bevinden zich tientallen restaurants en pubs. En daaronder weer het grote subway-station van Grand Central-42nd Street. We komen niet voor de trein. We komen gewoon om op een barkruk of in een van de levensgrote lederen fauteuils, bij een van de vele bars, een ochtend-cappucino te drinken. Dat lukt. En daarna lopen we nog even de deftige Oyster Bar binnen. Net open, half elf. Shrimps, crabes & Scallops. En Alaskan Red King Crabmeat over Lola Rossa and Aragula with Lemon Poppy Vinaigrette, Mushrooms, Carrots and Sliced Hard Boiled Egg voor $ 27,95. Heineken drink je er voor $ 6,95, en Brooklyn Local 1’’ Ale is vier dollar duurder. Helaas: geen lunchtijd nu.

Terug in het Empire of the Sun, op 42nd Street. Een steenworp verder, en je loopt al het Chryler Building binnen, 319 meter hoog. Art-deco van letterlijk hoog niveau. Hoewel het oorspronkelijk werd gebouwd in opdracht van de Chrysler Corporation, de Amerikaanse automobielindustrie dus, is het tegenwoordig in handen van oliesjeiks uit Aboe-Dhabi. Het gebouw kenmerkt de race naar steeds hogere gebouwen eind jaren ‘20 en begin jaren ‘30. Toen de wolkenkrabber eenmaal klaar was, in 1930, was het een jaar lang het hoogste gebouw ter wereld tot het deze eer moest overlaten aan het Empire State Building. De glanzende metalen spits met driehoekige ramen wordt ’s nachts verlicht, en is zonder twijfel het meest bekende silhouet van New York City. Een moderne middeleeuwse kathedraal. Met gargouilles van glimmend metaal. Want het Chrysler Building was een van de eerste gebouwen die onbedekt metaal lieten zien als essentieel onderdeel van het ontwerp. Daar moet je dus naar binnen. Hoewel je niet verder komt dan de lobby. Art-deco in optima forma. Veel marmer, fraaie plafondschilderingen, en zelfs de liftdeuren zijn kunstwerken op zich.

Stevig doorlopen. Tot aan de East River. En ineens, aan je linkerhand, het fantasieloze hoofdkantoor (Secretariaat) van de Verenigde Naties, een monoliet van 39 verdiepingen op United Nations Plaza. Geopend in 1951. Hoe vaak zag je dat gebouw al niet op je tv? Het complex bestaat echter uit nog drie andere gebouwen: het gebouw van de Algemene Vergadering, het Conferentiecentrum, en de Bibliotheek van Dag Hammarskjöld, die er in 1961 aan werd toegevoegd. Zoals meestal wapperen er deze morgen de vlaggen van zowat alle landen ter wereld, 189 zijn het er, op volle kracht, ook al vanwege het feit dat het complex zo open en bloot aan de East River ligt. De grond werd destijds gratis geschonken door John D. Rockefeller Jr. Inderdaad: behorend tot de familie Amerikaanse superrijken. Elders in de city heeft de familie nog voldoende ruimte over gehouden om eigen skyscrapers te planten.

No Standing. Except Vehicles with CONSUL-C and DIPLOMAT_A&D Licence Plates. Het terrein op lopen kun je risicoloos doen. Ook al staan er op verschillende plekken zwaar bewapende veiligheidsmedewerkers. Het is er niet echt druk. En de plek doet niet echt denken aan een centrum van macht en invloed. Maar dat kan, eenmaal binnen, totaal anders zijn. Links de opengebarsten ‘gouden’ bal die glimt in de zon. Reflecteert als een lachspiegel mijzelf. Mijn Canon gaat digitaal tekeer. Rechts een bronzen megarevolver waarvan de loop in een knoop gedraaid is. Een gift van Luxemburg. Non-Violence, heet het door Karl Fredrik Reutersward ontworpen beeld. De Verenigde Naties hebben er hun handen vol aan, om overal op de wereld de kemphanen uit elkaar te houden. Een Sisyphus arbeid.

Naar binnen gaan betekent door detectiepoorten en je schoudertas door de scanner laten schuiven. Het lukt. Please HELP Keep our Lobby Floors Dry – Use our complimentary Wet-Umbrella Bags. En dan op zoek naar de Slinger van Foucault die in 1955 door onze eigen minister van Buitenlandse Zaken, Joseph Luns, werd aangeboden. Even naar rechts kijken. De slinger is opgehangen in de centrale hall (boven de centrale kolom van de trap) die toegang geeft tot de grote vergaderzaal van de Assemblée. John loopt te snel door om hem daar te zien hangen. Misschien het boek van Umberto Eco niet gelezen?

Niet dat alles er nu ongelooflijk gelikt uitziet op de begane grond. Ik ga er van uit dat het op andere plekken in het gebouw luxueuzer is. De VN is immers een machtige organisatie, ook al hebben de Verenigde Staten sinds het aantreden van Obama pas aan hun al jaren achterstallige betalingsverplichtingen voldaan.

Ik loop langs de wat obligate portrettengalerij van de achtereenvolgende Secretarissen-Generaal: Dag Hammarskjöld 1953-1961, U Thant 1961-1971, Kurt Waldheim 1972-1982. Wat was er ook al weer met Kurt? Duitse Wehrmacht? Oostfront? Ergens zingt wat rond in mijn kop. Dan liever zijn minder omstreden opvolger Javier Perez de Cuellar 1982-1991 of diens opvolgers.

Hoewel er geboekt kan worden voor verschillende rondleidingen, zie ik daar toch maar van af. Ook Gemma, Rianne en John hebben er weinig trek in. Buiten is het nog steeds zonnig, en hier te verdwalen in een Kafkaiaanse doolhof of bureaucratische siertuinen, dat kan altijd nog. Bijvoorbeeld op een onverwachte rainy day. Maar daar zit ik eigenlijk niet op te wachten. Dan liever weer de straat op. Waar het Empire of the Sun het nog steeds voor het zeggen heeft in New York City.

De uitgebreide dagschotel in het piepkleine Indische restaurant TADKA, 229 East 53rd Street, kost je nog geen tien dollar. A fistfull of dollars. De reviews (ik zoek ze pas na afloop op), te vinden op  http://www.tadkanyc.com/ zeggen niks teveel: Wow, this place is definitely like a hidden gem. I’m surprised more people don’t know about it. It definitely seems to be more of a delivery place than eat-in but my friend and I actually went and ate-in at the actual restaurant. The owner chatted with us and was incredibly friendly. We shared the $15 dinner special and STILL had food leftover we couldn’t finish and the quality of food was very good. Also, for a small-scale operation it didn’t have that hole-in-the-wall look and was actually very clean and sophisticated looking. Sabrina M. uit Gravevine, Texas. Zij wijst ons de weg. Naar binnen, dus. John als culinair specialist scherpt zijn haviksoog. Niks mag hem ontgaan. Want misschien zit er in Stein wel handel in Indisch voedsel. Kleine tafeltjes. Totaal 12 stoelen. Voor ons vieren is er nog net plek. Dan zit het vol. Degenen die vlak na ons naar binnen willen, wordt de deur gewezen. Geen plaats in de herberg. De oplossing is aangeplakt: FREE DELIVERY with in a 10 block radius. From from 1st Ave - 6th Ave. and from 42nd Street to 63rd Street.

Ik kies voor de Lamb Saag met pittige spinazie, basmati rijst en naan, een met tandori plat gebakken brood. Het is erg smakelijk. Drinken? Voorlopig geen alcohol hier. Gewoon een diet coke. De anderen gaan voor seafood of een spicy chettinad chicken. De bediening is erg vriendelijk, huiskamerachtig. Gemma en Rianne kunnen de keuken in kijken, John en ik niet, want we hebben ons in de hoek genesteld. Als de zon ergens door te eten zou kunnen gaan schijnen, dan is het hier wel. Het Empire of the Sun ligt voor ons op tafel. Enjoy your meal.

Weer buiten op het trottoir zie ik, wat me ook al eerder is opgevallen, dat dit deel van East 53rd Street is vergeven van kleine uitheemse restaurantjes. Als paddenstoelen uit de grond. Japanse, Chinese, Franse, Italiaanse. Afgewisseld met barber shops en Amerikaanse fast food restaurants. De sfeer is relaxt, ondanks de wat gehaaste orthodoxe Joodse families die op weg zijn hun sjabbat te vieren. Zwarte hoeden, witte hemden. Om hun aanwezigheid te onderstrepen.

We lopen in de zon, richting Fifth Avenue. Passeren een paar gigantische brandweerwagens van de NYFD. Met op de zijkant de namen van de omgekomen collega’s van Ladder 24. Of Ladder 56. Nine Eleven. Nooit zullen ze worden vergeten. New York Heroes. Lopen langs gigantische witte Nijntjes die eens ontworpen zijn door onze eigen Dick Bruna. En hier tot beeld gemaakt door de Amerikaan Tom Sachs. En ergens, in een binnentuin loop je tegen een stuk Berlijnse Muur op. New York is een universum. De lage zon werpt lange schaduwen door de ravijn van Fifth Avenue. Daar de Rolex Building. Liever zie ik Saint Patricks Cathedral in de zon.

De bladgouden Prometheus schittert in de gouden zon. De aarde en de hemel, in één beeld gevangen. Inderdaad, ik kijk nu op tegen de hoogste wolkenkrabber van het Rockefeller Center. Hoezo last van hybris? De Rockefellers zeker niet. Top of the Rock. Laat zien wat je met je geld kunt doen! Mijn blik daalt naar beneden. Voor me de ijsbaan in de zogenaamde Sunken Garden: al volledig winterklaar. Achter me de Chanel Gardens met hun trapsgewijs opgebouwde waterbassins. Niet alleen bij het hoofdkantoor van de Verenigde Naties wapperen de vlaggen van alle 149 aangesloten landen, hier laat meneer Rockefeller ze ook nog eens strak staan in de vlagerige wind. Wie was ook weer de baas in de wereld?

Vorige week nog pogingen ondernomen om een Stage Tour te boeken in de enorme art-deco Radio City Music Hall. Helaas: alles was al volgeboekt. We moeten het nu maar doen met wat beelden van buiten. Opzien naar de toppen van het G.E. Building en de NBC Studio’s daar achter. John D. Rockefeller Jr., de legendarische filantroop en multimiljonair (of moet het in omgekeerde volgorde?), zoon van een oliemagnaat Ohio, moest het geërfde geld toch ergens aan kwijt. En hij wilde gezien worden. Door zijn imposante gebouwen vooral. Want niet alleen het VN-gebouw kwam er dankzij hem, maar ook de Cloisters in Harlem en de Riverside Church werden door hem tot leven gewekt. John D. moet wel de plaatsvervanger van God zijn? Als die de aarde niet geschapen had, dan John D. wel. En God weet zijn plaats: tegenover in de nederige Saint Patrick’s Cathedral, de grootste katholieke kathedraal van de Verenigde Staten. De dwerg tegen Goliath.