Leaving New York City: no more sleepless in Manhattan

In New York City, you walk out the door and you do not know what is going to happen. There’s such potential for poetry.

Sarah Jessica Parker, actor, co-producer, ‘Sex and the City’

Twee yellow cab drivers vechten om de lading. Onze lading in dit geval. Bekvechten, want de ene beschuldigt de andere van lijkenpikkerij. Want die komt toch net 32nd Street inrijden? Terwijl de ander al een tijd op zijn vracht staat te wachten voor Hotel Stanford. Ik zal het pleit moeten beslechten. Dat is gemakkelijk, want je rijdt je rolkoffer gewoon naar de achterklep van de cab die je wilt hebben. Dat is de taxi die er eerst stond. De lijkerpikker bindt snel in, stapt in zijn taxi en rijdt de straat uit. Een nieuwe vracht is in Midtown een kwestie van seconden. En tijd is geld.

De driver is deze keer een Indian American, uit India om precies te zijn. Geen Sikh, want zonder baard of tulband. Ook hij zegt trots te zijn op zijn vak en zijn taxi. Een bijna gloednieuwe, pas aangeschaft. Jarenlang heeft hij ervoor gespaard. Met zijn gezin woont hij al jaren in Queens. Hij wijst naar rechts, want we schieten snel op. Daar ergens staat zijn huis. Drie kids. Ze leven er rustig.

Maar hard werken is het wel. Zeven dagen in de week. Zeventig tot tachtig uur achter het stuur. Maar het is zijn hobben. Why worry? Om de paar jaar een keer op vakantie naar India, dat is het wel zo’n beetje als je het over zijn vrije tijd hebt. Familiebezoek, hoewel hij ook een broer heeft die in Canada woont. En een oom in Seattle die ook taxichauffeur is.

Zo glijden ongemerkt de verschillende Expressways onder ons door. Geen spoor van files. En binnen een half uur doemen de contouren van John F. Kennedy International Airport op. Grote billboards wijzen je de weg. Air Berlin passagiers dienen zich te melden in de gloednieuwe terminal 8. Het kan niet missen. En onze taxi driver tilt de koffers al uit de achterbak. Ik overhandig hem de 60 dollar voor de rit. Inclusief tip. Want de Indiër houdt zich keurig aan de basisprijs voor het traject Manhattan – Kennedy Airport: 45 dollar. Met de koers van dit moment komt dat op een totaalbedrag van 40 euri. Tien euri per persoon voor een traject van bijna 35 kilometer. Dat zal je in Amsterdam niet lukken.

Ondanks de lange rijen gaat het inchecken snel en efficiënt. Amerka verlaten gaat altijd sneller dan er binnenkomen. Dat geldt ook voor de hele rimram rondom de security. Het gebeurt mijns inziens met de Franse slag. Alsof ze een zucht van verlichting slaken dat alles weer goed afgelopen is met de passagiers tijdens hun verblijf in de Verenigde Staten.

Op die manier hou je wel veel, teveel tijd over voor bezoeken aan de tax free shops. Je laatste dollars kwijt raken is hier geen enkel probleem.

Verschillende soorten whiskey voor de buis aan het thuisfront. Wolf slaat nog een partij cosmetica van Estée Lauder in om de winter rimpelvrij te doorstaan. En zelf sla ik een minder consumptieve weg in met de aankoop van Barack Obama’s boek Dreams from my father. A Story of Race and Inheritance. Bijna 500 pagina´s over de ´pre/historie´ van de huidige president van de Vs, want al verschenen in 1995, en herzien in 2004. Volgens de achterflap is het one of the most powerful books of self/discovery ever read… en beautifully written, skillfully layered, and paced like a novel. Hier kom je de overtocht van New York naar Düsseldorf wel mee door.

In this lyrical, unsentimental, and compelling memoir, the son of a black African father and a white American mother searches for a workable meaning to his life as a black American. It begins in New York, where Barack Obama learns that his father - a figure he knows more as a myth than as a man - has been killed in a car incident. This sudden death inspires an emotional odyssey - first to a small town in Kansas, from which he retraces the migration of his mother´s family to Hawaï, and then to Kenya, where he meets the African side of his family, confronts the bitter thruth of his father´s life, and at last reconciles his divided inheritance.

Vlucht AB 3551 van Air Berlin vertrekt nagenoeg op de vastgestelde tijd: kwart over zes, aan het einde van de middag, een half uur later dan gepland. De skyline begint al een oranje gloed te krijgen als de Boeing 737 zich de lucht in klimt boven de Jamaica Bay en de omringende wetlands. Grijze contouren markeren nog de skyline van het wijkende Manhattan in de verte. Het vliegtuig zwenkt naar links. En de kustlijn van Long Island lost op in de stapeling van grijze wolken. De nacht zal snel naderen nu. Sleepless in Manhattan? Het lijkt over. Mister Bean vertoont alweer zijn kunsten op de uitgeklapte tv-schermpjes onder de bagagelockers. Waarom toch altijd van die domme films in het vliegtuig? Alles zoemt. De dunne dekens en de oogkleppen zijn al uitgdeeld. Maar slapen? Ik kan het nooit in een vliegtuig. Sleepless in Manhattan? Gewoon een doorwaakte nacht voor de boeg. Weliswaar een korte, maar toch. Om half negen in de ochtend zal de Boeing de wielen aan de grond zetten op Flughafen Düsseldorf. Met Duitse precisie.

Nadat we de koffers van de belt getrokken hebben drinken we nog een stevige mok Duitse koffie met Rianne en John. Daarna zullen onze wegen zich scheiden. Het afscheid is hartelijk. Snel zullen we contact opnemen. Maar eerst even naar het bedrijf bellen waar de de auto hebben gestald. De beloofde shutttlebus die ons zal afhalen is er snel. We halen de auto op bij Park-and-Travel van Q-Park, aan de rand van het vliegveld. Ook dat verloopt feilloos.

Hier is de dag net begonnen. New York is al weggezakt in de nacht. Maar ook in the city that never sleeps is dat niet gegarandeerd. De yellow cabs zullen af en aan blijven rijden over de brede avenues. En op Times Square is slapeloosheid tot norm verheven. Alleen in de Bronx, Brooklyn, in Harlem en Queens hebben de workers die paar uur overgave aan Morheus hard nodig. Want die hebben het hard nodig. Er moet weer geld verdiend worden om het hoofd boven water te houden. De Masters of the Universe die heersen in het kovenlandschap van Manhattan mogen dan wel een tik gekregen hebben bij de Krach van 2008, ze richten zich aan het einde van 2009 al weer op. De Grote Depressie voorbij. De bonussen lachen hen al weer toe.

Thuis aangekomen gaan meteen de koffers open. In het mijne ligt een briefje van de Transportation Security Administration. Het is duidelijk: mijn koffer is voordat hij het bagageruim in ging, opengemaakt en gecontroleerd op explosieven of ander verdacht spul. De paranoia van de VS is hoog. Waarschijnlijk heeft men de in de metalen houder opgeborgen injectienaalden aangezien voor gevaarlijk steekwapens of explosieve vloeistoffen. During the inspection, your bag and its contents may have been searched for prohibited items. At the completion of the inspection, the contents were returned to your bag. Dat is goed afgelopen, dus. Ik ben niet gearresteerd en voor verhoor opgesloten in een rommelig douanakantoor. We appreciate your understanding and cooperation. Oef!

Ik adem gewoon Hollandse lucht in. En ik zie de bekende dingen van thuis om me heen. Gemma zet koffie. Die donuts mis ik geen minuut. Nu nog sleepless de dag zien door te komen om aan de gevreesde jetlag te ontkomen. Gewoon het bioritme van een week geleden weer zien op te pakken. Dat moet lukken. Maar virtueel blijf ik nog een aantal dagen hangen in New York City. Er zijn beroerder plekken op aarde.

Geen Bill Clinton en Monica Lewinsky bij Nat Sherman

Someday a real rain will come and wash all the scum off the streets. Robert de Niro in Taxi Driver

Columbus Day. En mijn dagen in New York zijn geteld. Misschien is dat maar goed ook. Want je begint het zo langzamerhand goed aan de poten te voelen. Je maakt wat kilometers op een dag. Door het schaakbordachtige stratenpatroon is het allemaal nogal bedrieglijk, maar als de ’s avonds op de dagteller kijkt dan weet je waarom je het liefst in een kroeg achter een stevig glas Brooklyn Lager zit. Maar wake up! Half acht. En sleepless in Manhattan. Na weer een te korte nacht, snel aan het voorspelbare ontbijt van Hotel Stanford. Donuts, croissants, cream cheese en koffie. Voldoende energie om het middaguur zonder extra foeragering te halen.

De koffers worden gestald in de bewaakte lobby. Die zullen we pas in de loop van de middag ophalen. Ik betaal de rekening. Vanwege de lage dollarstand een meevaller. Een paar honderd dollar minder te betalen dan vorig jaar. Alle reden op de euro sterk te houden. Een alibi om snel terug te vliegen naar de City that never sleeps.

Eerst maar snel even shoppen. Eerst naar de NY Yankees Store met het boodschappenlijstje van neefje Marius. Dan even verder in de buurt wat bizarre verjaardagskaarten ingeslagen. Uiteraard met geluid, want alles moet hier lawaai maken. Zo dat is dat.

Naar Bryant Park op matineuze uur is een belevenis. Omgeven door hoge skyscrapers doet het vierkante ‘weiland’ met wel duizend lege klapstoeltje, wanordelijk verspreid over het groen vreemd aan. Science Fiction in Bryant Park. Ondertussen breekt de zon door, en zet alles in een opaalachtig licht. Een van de vele oases op Manhattan.

Gemma wil nog wat kledingzaken in rondom Fifth Avenue. Ik neem de creditcard in, en geef haar alle vrijheid. Zelf struin ik nog even wat straten in voor weer een nieuwe fotoshoot. Ik kan er gewoon niet genoeg van krijgen. We spreken af voor een uur later voor de hoofdingang van Nat Sherman, op de hoek van Fifth Avenue en 42nd Street.

Ik ben al onderweg. Midtown Manhattan. Via het Grand Central en het Chrysler Building de zijstraten in. Of Lexington Avenue. Het gebied tussen Third Avenue en Park Avenue. Het zonlicht spat van de waterspuwers boven op de art deco toren. Een metalen kathedraal. Het gouden kalf van de Amerikaanse automobielindustrie. Die momenteel zware tijden doormaakt. Detroit is Detroit niet meer. En ook Obama kan het tij vooralsnog niet keren. Maar het Chrysler Building doet alsof zijn neus bloedt. Niks aan de hand. Gewoon blijven geloven in de dream. Niet bij de pakken neerzitten. Aanpakken.

In East 41st Street heeft de vlakbij gelegen het GCP (Grand Central Partnership), gelieerd aan de Public Library, in mei 2004 de trottoirs geplaveid met grote bronzen tegels waarop in brons teksten van beroemde Amerikaanse, maar ook buitenlandse auteurs zijn aangebracht. Mija Riedel schrijft erover in The Washington Post van 30 oktober 2005. The Words on the Street.

I was heading west on East 41st Street between Madison and Fifth avenues, scanning the pavement for open cellar doors and rickety grates, when I walked across a bronze plaque embedded in the sidewalk. Roughly 2 1/2 by 1 1/2 feet, it illustrated in low relief a molecular diagram built around nine words: “The universe is made of stories, not of atoms.”

In the two blocks of 41st Street between Park and Fifth avenues, LeFevre’s 96 plaques quote 45 writers (11 women, 34 men) from 11 countries spanning 20 centuries. Each is illustrated with images inspired by the text.

Intrigued, I moved on, keeping my eyes to the ground. At 41st and Fifth, beneath a dallying pair of moccasins, another plaque resembling an open book proclaimed: “Library Walk. A Celebration of the World’s Great Literature, Brought to You by the Grand Central Partnership and the New York Public Library. Sculptor: Gregg LeFevre.”

En zo loop ik over de woorden van Dylan Thomas, Albert Camus, Lewis Caroll, Mark Twain, Ernest Hemingway en Samuel Beckett. Glimmende teksten die door de honderdduizenden voeten zijn gepolijst. De literatuur ligt hier op straat. En wie geraakt is, en het hele verhaal wil lezen, die loopt gewoon even een paar honderd meter verder de brede trappen van de Public Library op. En dan naar binnen, natuurlijk.

Ik sla de hoek om, en ben sta bijna onmiddellijk voor de imposante ingang van het sigarenimperium van Nat Sherman. Nat Sherman is a brand of natural ‘luxury cigarettes’, packaged and marketed to a higher-class clientele than most cigarettes. The company, headquartered in New York City, also sells cigars, pipe tobacco, and accessories. Nat Sherman has been selling tobacco since 1930. Nat Sherman is also one of the most famous cigar manufacturers in the United States having provided cigars to gentlemen’s clubs throughout New York City for 75 years. The boxes of the company note that the headquarters are located on Fifth Avenue, New York City, (although now they are located just around the corner on 42nd St.) and currently include, as well as a retail section, a smoking lounge, the JOHNSON CLUB and is stocked with various memorabilia relating to the company’s history. 

Ik zie de dikke kop van Kojak voor me, dikke Nat Sherman sigaren wegpaffend. Hoewel er tegenwoordig minder gerookt wordt in films, komen de stevige sigaren van Nat Sherman toch nog regelmatig in beeld. Ik stap naar binnen. Wolf volgt zonder volle tassen van Zara, want de deal is blijkbaar niet doorgegaan. Geld over voor wat sigaren van Nat, dat dan weer wel.

De zaak ademt chique en geld. The tobacconist to the World since 1930, staat er in grote karakters achter de toonbank. Maar tegelijkertijd wordt iedereen die er naar binnen stapt hartelijk verwelkomd. Een forse zwarte cop staat aan de toonbank een halve meter sigaar uit te proberen. Wil waarschijnlijk op Fidel Castro lijken, maar of Fidel nog stevig paft tegenwoordig, betwijfel ik.

Natuurlijk is er veel hardhout verwerkt in de dure zaak. In sigarenkleur. De meeste producten staan achter glas, in hoge kasten. Wie de baas is zie je onmiddellijk. In een onberispelijk kostuum staat hij de klanten te woord. Hij krijgt daarbij assistentie van een geheel in het rood geklede assistente en een in een strak maatpak gehesen forse neger. Aan de muur dieper de zaak in dankbetuigingen van beroemde sigarenrokers als Humphrey Bogart en John Wayne. Ik mis de brief van Bill Clinton, want die was hier ook kind aan huis. De sigaren met de Monica Lewinsky taste zijn nog steeds te koop.

Of ik ook de Johnson Club Room kan bezoeken, vraag ik Nat Sherman. Hij lacht me vriendelijk toe, en zegt dat je daarvoor lid moet zijn van de Club. Weliswaar worden bij uitzondering wel eens particulieren toegelaten, maar helaas gaat de Club pas om twee uur ’s middags open. Dat is een tegenvaller, want ik had graag even plaats genomen in een van de oversized lederen fauteuils om een stevige Ziegfeld of een Carnegie in mijn hoofd te steken. Zo’n 15 dollar per stuk. Als VIP-cigars worden ze verkocht. The V.I.P. Selection named for the captains of industry, banking & entertainment that helped to shape the face of our great city. Dan maar even terug naar de selectie in winkel.

De keuze valt uiteindelijk op een doos met 5 Harringtons, from Havana Seed Tobacos torcidos a la mana, maar handmade in Honduras, en een in metalen koker gevatte Vanderbilt, een legendary cigar uit Nicaragua. De prijs valt me niet echt tegen: 60 dollar. Niet om ze nou onmiddellijk brandend in mijn hoofd te steken, maar het is beter te wachten op een beter moment. Want om de rook boven Fifth Avenue weg te blazen, dat is meer iets voor de Masters of the Universe. Of de illustere leden van de Johnson Club.

We nemen hartelijk afscheid van Nat Sherman. De cop aan de balie is inmiddels ook geslaagd bij zijn aankoop. En steekt de smalle doos sigaren achteloos in de achterzak. Naast zijn revolver. Hij tikt aan zijn pet en verlaat direct na ons de zaak. De frisse lucht blaast door 42nd Street richting Fifth Avenue. Heeft zich in het nauwe keurslijf van de smalle straatkloof moeten persen. En is blij op de brede Avenue weer vrij spel te krijgen. Ik kijk op de imposante klok boven de ingang van Nat Sherman. Half twaalf. De beide bronzen indianen die de klok bewaken zien toe dat elke minuut telt in New York City. Tijd om John en Rianne op te zoeken. We hebben een afspraak in het Grand Central Terminal. Beneden. Bij de restaurants. Waar anders.

Memphis: The Birth of Rock ‘n Roll in het Shubert Theatre

Pulses fluttered, gaiety arose, and New Yorkers said they were living in the biggest backlot in the world. New York would be no longer be Hollywood on the Hudson; Los Angeles would be New York on the Pacific.

John Corry, New York Times

Het wordt weer een korte pitstop op Hotel Stanford. Even de borstel door het haar, het toilet doortrekken, en klaar is Kees. Daarna op de kamer van John en Rianne topberaad over het te kiezen theaterprogramma voor vanavond. Aanvankelijk wordt ingezet op een show van de Blue Men Group, off Broadway, in downtown Manhattan. Reserveren via internet lukt niet meer, en het telefonisch contact met het theater loopt na een minuten of tien vruchteloos wachten dood. Dan maar gokken op een van de vele theaters rondom Times Square. Dat lukt vorig jaar ook prima, dus waarom vanavond niet?

Net zoals in Londen worden ook in New York op het laatste moment de onverkochte stoelen in de theaters verkocht door de zogenaamde TKTS booths. Bij de TKTS kun je alleen kaartjes kopen voor shows die op dezelfde dag uitgevoerd worden. Met kortingen die tussen 30 en 50 procent liggen. Maar aangekomen bij het ticketbureau van TKTS staat daar een rij van met dan honderd meter als een slang om het kantoortje heen gekronkeld. En bovendien zijn de voorstellingen die nog in de aanbieding zijn nou niet echt mijn keus. Dan maar optie twee: je gewoon aan het loket melden van een theatervoorstelling die je dan wel wilt zien.

In the Heights in het Richard Rodgers Theatre opent vanavond de deuren niet: geen voorstelling. Dat is pech, want de musical veroverde vorig jaar een Tony Award voor de Best Musical. Niet ver daarvandaan wordt in het Shubert Theatre (225 W, 44th Street) Memphis op de planken gebracht. De musical is nog in de beginfase, de try-outs zijn nog net niet achter de rug. Over een week gaat hij in New York pas officieel van start. Eerder was hij te zien in Californië.

We melden ons aan het loket. Kaartjes voor $ 125 of $ 62,50. We gaan voor de laatste. Helaas. Uitverkocht! Ook Rianne mengt zich in het gevecht om de tickets. Dan is er overleg tussen de twee baliekluivers. Dat gaat de goede kant uit. Een dilemma. Want de voorstelling gaat binnen een half uur beginnen, en we zijn de enigen die nog voor de kassa staan. Het dilemma bestaat volgens mij niet echt, want geen tickets verkopen betekent geen dollars voor Memphis. En vervolgens wordt de deal dus alsnog gesloten: we krijgen vier tickets (plaatsen) van 125 voor het goedkope tarief van twee en zestig en een halve dollar. Kassa!

Een snelle hap om de voorstelling zonder hongerklop door te komen. Als we terug lopen naar het Shubert Theatre zie ik bij het ernaast gelegen Broadhurst Theatre een oploop bij de ingang. Drommen jonge meiden staan met hun cellphone in de aanslag om ongetwijfeld een of andere ster te fotograferen. Die celebrity verlaat juist de limousine die voor de hoofdingang staat. De ster van de avond blijkt Jude Law. Beschaafde hysterie rondom de acteur die vanavond hier Hamlet gaat spelen. De jonge Engelsman kreeg in 2002 een Oscarnominatie voor zijn rol in de film Cold Mountain. De laatste jaren speelt hij in heel wat films mee, zoals The Aviator, Sleuth en Road to Perdition, om er maar enkele te noemen.

Ik steek met toestel ook maar boven de meute uit, en slaag er daardoor in Hamlet goed in beeld te krijgen. Zonder een beroemdheid te scoren New York verlaten, dat kan eigenlijk niet. En dat is dus nu ook niet meer aan de orde. Maar we kwamen niet voor Hamlet vanavond, maar voor een wat minder klassiek stuk, MEMPHIS. De zaal zit al bijna helemaal vol, als we het sfeervolle oude, klassieke theater binnen stappen. Uitstekende plaatsen, met goed zicht op de stage.

Helemaal duidelijk waar het over zal gaan weten we nog niet, maar het uitgebreide programmaboekje met behoorlijk wat aandacht voor de vooral zwarte cast, maakt in ieder geval helder waar het over zal gaan. Op zich een herkenbare tijd, de jaren ’50, maar in dit geval speelt het rassenconflict in Amerika in die jaren een grote rol. Naast de opkomst van de Rand and Roll, natuurlijk.

TURN UP THAT DIAL! From the underground dance clubs of 1950s Memphis, Tennessee, by way of hit runs at the La Jolla Playhouse and Seattle’s 5th Avenue Theatre, comes a hot new Broadway musical - inspired by actual events - with heart, soul and energy to burn. He’s a young, white radio DJ named Huey Calhoun (Chad Kimball), whose love of music transcends race lines and airwaves. She’s a black singer named Felicia Farrell (Montego Glover), whose career is on the rise, but who can’t break out of segregated clubs. When the two collaborate, her soulful music reaches radio audiences everywhere, and the Golden Era of early rock ‘n’ roll takes flight. But as things start to heat up, whether the world is really ready for their music - or their love - is put to the test.

Zoals in elke Amerikaanse musical spelt de lovestory natuurlijk een grote rol. Soms schurkt het tegen het larmoyante aan. Maar het is alleszins verteerbaar. Het publiek is enthousiast, en dan word je het zelf ook. Ook al ben ik geen grote fan van musicals, en zeker niet van de Nederlandse musical, met die typische zeikstemmen.

De dans, die doet het hier. In een verbluffend tempo wordt het toneel in vuur en vlam gezet. Rock and Roll alsof Elvis zelf de regie voerde. En al die zwarte lijven doen de rest. Toch al elastischer dan de wat stijvere blanke dansers en danseressen. En natuurlijk de zang. Fantastische stemmen. En die zangnummers blijven al na een paar seconden in je kop hangen. Dat krijgen met name de hoofdrollen van de blanke discjockey Huey Calhoun en zijn zwarte geliefde Felicia Farrell toch maar voor elkaar.

A thrilling theatrical event that combines Broadway splendor with the roots of rock, MEMPHIS features an original story by Joe DiPietro (I Love You, You’re Perfect, Now Change) and a brand-new score with music by Bon Jovi founding member David Bryan. Directing is Tony nominee Christopher Ashley (Xanadu) and choreography is by Sergio Trujillo (Jersey Boys).

Maar het leed blijft Huey Calhoun en Felicia Farrell niet gespaard. Dramatiek moet er zijn. En die is er ook. Love will stand – Ain´t Nothing but a Kiss, zingen ze in duet. En het weet je te raken.

Bijna swingend loop je na afloop het Shubert Theatre theater uit. En sta je weer in het bruisende hart van New York City: Times Square, Broadway. De rollercoaster van bewegend publiek, flitsende lichtreclames en voorbij schuivende yellow cabs dendert weer over je heen. Nacht in NYC. Sleepless in Manhattan. Aan de overzijde van de straat staat een gigantische witte limousine op ons te wachten. Als was je Bratt Pitt. Of Sandra Bullock. Toch mooi als je je hiervoor digitaal laat vereeuwigen. Spontaan springt een jonge meid uit het publiek naar voren. Ze wil Wolf en mij wel samen voor de limousine hebben. Ze neemt mijn toestel over, en: het is al gelukt. De chauffeur achter het stuur vertrekt geen spier. Hij is het meer dan gewend dat iedereen maar wat doet hier. Where you from? Holland, O.K! We’re from Canada. Vancouver. O.K. Enjoy your stay. Have a nice time. En weg is ze alweer. Samen met haar vriend zwaait ze nog even, voordat ze opgaat in de massa.

Het loopt tegen middernacht. Tijd om nog even de kroeg in te duiken. Niet ver van het hotel is er in 33rd Street voldoende keuze. Ierse pubs, afgewisseld met een enkele peepshow. Er lopen vanavond minder brallende dronkenlappen rond dan een paar dagen eerder. Het wordt de pijpenla van Foley’s NY, naast de Jack Dempsey Bar. Een Ierse pub die van boven tot onder bedolven is onder sportartikelen. Caps, shirts, allen, cups, slaghouten en ga nog maar even door. Op grote tv-schermen volgen klanten die op de kruk aan de bar zitten de verrichtingen van de Yankees. Herhalingen soms van eerdere wedstrijden. Ze gaan dit jaar de Superbowl winnen. Iedereen weet het zeker hier.

We laten grote potten donker bier aanrukken. Samuel Adams Beer. We lusten er wel pap van. En hij blijft niet bij een glas. De stemming komt er goed in. John weet de inhoud van de pullen snel weg te toveren, als was hij Hans Kazan zelf. Gelukkig is de afstand tussen de uitgang van Foleys NY en de ingang van Hotel Stanford nauwelijks honderd meter. Dat moet te doen zijn.

Hispanic Day: dans de samba, rumba en tango op Fifth Avenue

The streets of New York have a richness you can’t duplicate anywhere. There’s a sense of commotion. It’s not the buildings, but the people you see walking by.

Susan Seidelman, director

Columbus Avenue. Misschien zijn we er op de verkeerde dag, want pas morgen is het Columbus Day. Die jaarlijks groots gevierd wordt met een parade op Fifth Avenue. Ter herdenking van de Italiaanse roots van New York en Amerika. Want Columbus was een Italiaan, en geen Spanjaard, zoals vaak gedacht wordt. Maar vandaag is het Hispanic Day. Met eveneens een parade op diezelfde Fifth Avenue. New Yorkers hebben iets met parades. Een half continent (Midden en Zuid Amerika) heeft vaste voet aan de grond gekregen in New York. En vanmiddag zullen ze dat laten zien.

Maar eerst maar eens een snelle hap. Waar beter dan in het Mexicaanse fast food restaurant op de hoek van Columbus Avenue en 72nd Street. Columbus Gourmet Food. Create your own salad. Maar ik ga gewoon voor de vette hap. We eten op het kleine terras buiten. Zowel binnen als buiten puilt de tent zowat uit. Het personeel is klein, dik en goedlachs. Viva Mexico! John doet er een biertje bij. Ik sluit me bij hem aan. Gemma en Rianne houden het voorlopig alcoholvrij. Aan de overzijde van de straat heb ik zicht op New Yorkers die over de rand van de welvaart gevallen zijn. Een minstens tachtigjarige vrouw met grijs piekhaar heeft zich tegen de gevel van de Chase Manhattan Bank laten zakken en staart wezenloos voor zich uit. Een plastic zak met al haar spullen binnen handbereik. En in de winkel daarnaast loopt het in en uit: It’s Halloween: anything goes. Een poster van een kortgerokte verpleegster moet de klanten binnenlokken. Met een geile blik en een injectienaald in de hand. Want gruwelijk zal het zijn. Doormidden gekliefde hoofden, uitpuilende ogen, afgehakte handen, het is er allemaal te krijgen. Gelukkig dat er latex bestaat.

Met een volle maag verder. Tot aan Central Park. Maar eerst in postume bewondering opgekeken naar het Dakota Building. Als was het een 16^e-eeuws Loirekasteel. Met kantelen en de hele rimram. Het New Yorkse chateau van John Lennon en Yoko Ono. Maar Lennon werd er op 8 december 1980 ’s avonds op de drempel van de hoofdingang, en in het bijzijn van zijn vrouw Yoko Ono, doodgeschoten. Mark David Chapman heette het monster. Mocht er ooit gedroomd zijn over een terugkeer van de Beatles, dan was dat vanaf dat moment voorgoed voorbij.

Dan maar de straat oversteken. Daar ligt, nauwelijks een paar meter binnen Central Park, een eigentijdse bedevaartplek die al jarenlang de muziekpelgrims uit de hele wereld weet te verzamelen. IMAGINE staat er midden in de mozaïekrozet van Strawberry Fields te lezen. Ter nagedachtenis aan de overleden Beatle. Op de rozet liggen bloemen, elke dag verse. Eromheen, op de bankjes, wordt gitaar gespeeld en mee geneuried door zowel oude als jonge hippies. Of gewoon door Beatlefans, van wie sommige het alleen maar hebben van horen zeggen. Het Lourdes van Central Park trekt geen misschien lammen, kreupelen en andere invaliden, maar de plek is er niet minder sacraal door. Yesterday. Norwegian Wood. Here Comes The Sun. Strawberry Fields Forever. Ik zou het zo maar elk moment kunnen horen hier.

Dieper het park in. De zon explodeert op de nog groene bladeren. Zondag ook nog eens. Dan weet je zeker dat Central Park vol New Yorkers zit. Je ziet ze om je heen. Wandelend, joggend, skatend, musicerend, pratend, fietsend, luierend op de grote grazige weiden. The Sheep Meadow. Met op de achtergrond de massieve rechthoekige skyscrapers. Als rustgevende stenen wachters. Die scherp staan afgetekend tegen de strakblauwe lucht.

Bij een van de vele vijvers dromt de massa bijeen om de hiphoppers aan het werk te zien.

Onderbroken door applaus vanaf de muurtjes, de trappen en de banken vertonen ze hun kunsten. Een deel van het publiek zal het worst wezen. Dat zit gewoon met de ogen dicht van de zon te genieten. Dichtbij en veraf zoemt New York City. Achter me komt een groep Aziaten uit het woud en laat ze in de armen van meester Tai Chi vallen. Tien meter verderop swingen de rollerskaters op de muziek die uit hun portable disco golft.

Urenlang zal de Hispanic Day Parade over de brede Fifth Avenue golven. Al sinds 1964, op de zondag voor Columbus Day. Althans het deel van Fifth Avenue tussen 44th Street en 74th Street. The colorful Hispanic Parade is a showcase for hispanic solidarity. It encourages the traditional values, music, costumes, and folklore of each participating country. Parade participants number over 10,000 and parade spectators exceed one million. There is extensive media coverage by way of live and delayed telecast, English and Spanish television, and live radio coverage. There is an impressive number of community contingencies, floats, marching bands and musical groups which provides a festive and lively mood to the parade.

De parade is al een tijd bezig als we opduiken uit Central Park. Daar is de eerste officiële praalwagen van de Republica de Colombia die hier op eigen kleurrijke wijze presente el desfile de la Hispanidad. De wulpse donkerharige Reina Stefanie I van het Centro Civico Colombiano lokt de eerste zondige gedachten uit. Naast me begint een dikke landgenoot van haar zowat te hyperventileren. Zijn in de kleuren van de Colombiaanse vlag gespoten poedel springt van uitzinnigheid zowat een halve meter hoog. De toon is gezet. Voorlopig krijgen ze ons niet meer weg van deze onafzienbare bonte Zuid Amerikaanse stoet.

De landen volgen elkaar in een soepel tempo op. Peru. Honduras. Costa Rica. El Salvador. De zoveelste fraaie Reina de Desportes wordt mijn netvlies ingelaserd. John moet alle zeilen bijzetten om de waterval aan langharige zwarte jonge poezen op zijn digitale display te krijgen. Gigabytes te kort. Het zijn vooral de kleuren en de uitdossingen die de parade een bijna carnavalesk karakter geven. Een Bonte Störrum, zouden ze in Maastricht zeggen. En er is natuurlijk ook muziek. Brassbands afgewisseld met militair aandoende eskadrons. De Latijnse roots worden hier niet onder het asfalt van Fifth Avenue weggemoffeld. Trabajando Ubidos por la Patria komt helmaal uit Long Island NYC. En meteen daarachter weer Miss Salvador 2009, helemaal in de kleuren blauw en wit, en - toegegeven - ook heel wat bloot. Of de trotse Guatemaltecos en Nueva York met hun praalwagen. Guatamala País de la Eterna Primavera. Miss Carrabean. Miss Panama. Sommige Misses verlaten de stoet om pontfikaal voor mijn Canon te komen poseren. Daar kunnen die islamieten met hun boerka´s nog wat van leren. De kleur zwart heb ik nog nauwelijks kunnen ontdekken hier.

De grote delegaties komen uit Mexico en Panama. Hier lopen dansend en musicerend de New Yorkse Maya´s, Zapoteken, Mixteken. Groepen die uit honderden deelnemers bestaan. Hun kleding doet denken aan de feesten van de oude culturen. Maskers, veel maskers. Bezwerende gebaren en dansen. Beweging. Kleur.

Viva New York! Hispanic pride was in full effect Sunday as thousands of New Yorkers marched up Fifth Ave. celebrating their home countries’ cultures.They danced, marched and high-stepped it from 44th to 72nd Sts., all to the beat of festive music pumping from fancy floats. De Daily News schrijft het. Al deze avond. En dat is niks teveel gezegd. Chilean men in spurs and gaucho hats danced with women in frilly dresses. But it was a troupe from Colombia including a delegation of 200 flown in from South America, which took top honors, twirling in rainbow-spangled masked Carnival costumes as they passed out “Colombia Is Passion!” stickers. John gooit er nog wat extra gigabytes tegenaan op zijn videocamera. De parade blijft maar doorgaan. Uren achtereen. De lange schaduwen van het einde van de dag sluipen Fifth Avenue binnen. Maar er lijkt geen einde aan te komen. En weer nieuwe ebbenhouten majorettes. Hun lange benen onder de ultrakorte rokken lijken wel stelden. Zelfs de New Yorkse cops komen ogen tekort. Je kunt ook niet de hele middag alleen maar gericht zijn op het ontdekken van raddraaiers in het publiek. Maar het publiek is allang in rozig van al die langs paraderende Sirenen, Reinas en andere Latijnse Missen uit de boroughs van New York City.

Het wordt tijd om langzaam richting Stanford te lopen. Parallel aan de Parade. En aan het Central Park. Zo hoef je niks te missen. En als je er nog wat digitaal foto- of filmwerk tegen aan wilt gooien, dan duik je gewoon weer even op achter de dranghekken. Om wéér een glanzende Latijnse jonge poes te scoren.

Als we 44th Street overgestoken zijn lopen we nog even het gouden paleis van Donald Trump binnen. Kletterende watervallen begroeten je in het luxe shopping centre. Dit keer kan ik mijn koopwoede onderdrukken. Geen Donald Trump hemd en stropdas zoals vorig jaar. In plaats daarvan wordt het op aanbeveling van John een Brooklyn Lager, in een van de vele horecagelegenheden die hier te vinden zijn. De ladies wagen zich nog even niet aan de alcohol. Nog mogelijkheden genoeg, de rest van de avond.

Met French Serge on French Gospel Tour in Harlem NYC, part two.

I remember the cobblestones that we were walking on, and the streets… That really was a romantic scene.

Jill Clayburgh, actor, An unmarried woman

De langste stop is er bij het befaamde Apollo Theatre, 253 West 125th. Street.  It all started in 1914 when the theater was constructed on 125th Street, the heart of Harlem. Originally, it was named Hurtig and Seamons New Burlesque Theatre and African-Americans were not allowed in the audience. In 1934: Ralph Cooper, Sr. decided to do a live version of his already popular radio show, Amateur Nite Hour at the Apollo, at the Apollo Theater, then owned by the Schiffman family. Ella Fitzgerald was one of the first Amateur Night winners.
Later zouden al die andere grote sterren daar hun debuut maken: Bessie Smith, Billie Holliday, Stevie Wonder, Michael Jackson, James Brown. Om er maar een paar te noemen

Kortom: het Apollo Theatre is het hart van de zwarte muziek.

Op dit ogenblik, als ik ervoor sta, wordt het verbouwd. Grote triplex schotten voor de ingang die overigens wel bereikbaar is. De shows gaan gewoon door. Nog steeds zijn er de Amateur Nights, elke week op woensdag en dat al sinds 1934, waar nieuw talent wordt ontdekt en wordt klaar gestoomd voor de grote podia.

Op het bede trottoir aan de overzijde trekt een andere artiest alle aandacht naar zich toe. Een oploop, lijkt het wel. Franco. FRANCO THE GREAT. Tekenaar en schilder. Known for his new art form, painting on metal. Zijn forse gestalte en zijn deftige zwarte kostuum en dito hoed, witte hemd met gouden stropdas imponeren. Zijn fans kopen tekeningen die ze ter plekke nog eens extra laten signeren. Als warme broodjes worden ze onder zijn zwarte handen vandaan gerukt. Zijn handel lijkt dus meer dan voorspoedig te verlopen. Come See Who’s Making a Mark in Harlem. “Franco the Great”, Harlem’s Famous Artist. 125^th Street in Harlem in unofficially known as ‘Franco’s Blvd’. Op de grote metalen rolluiken aan de zijde van het Apollo Theatre heeft hij Martin Luther King, Nelson Mandela en Barack Obama vereeuwigd. De helden van het zwarte ras. Share the Dream, by Franco the Great. Zijn paintings on metal hebben hem geen windeieren gelegd.

Even verderop zit een andere zwarte artiest. Grijze baard. Zwart-witte tekeningen hangen tegen de muur. Geen klanten. Met onverholen jalousie volgt hij de uitgekiende marketing van Franco the Great. Er is nog een lange weg te gaan. Maar of hij die, gezien zijn leeftijd, nog af gaat leggen, betwijfel ik.

Het wordt tijd voor de zondagsmis. Althans de zondagsdienst. Serge zegt dat hij een van de meest bijzondere kerken van Harlem heeft uitgezocht. Niet de Abyssinian Baptist Church, want die is echt helemaal vercommercialiseerd. Het kan ook iets minder. Maar veel kerken in Harlem zijn nu eenmaal voor een deel afhankelijk van de inkomsten van toeristen. Die gospelkoren wil natuurlijk iedereen wel eens meemaken.

Het wordt de Mount Neboh Baptist Church, een statig gebouw aan de Adam Clayton Powell Jr. Blvd. Imponerende Griekse pilaren dragen het tympanon. Voor de trappen die leiden tot de hoofdingang staat het dienstbusje van de baas: Baptist Church Inc., Dr. Johnnie M. Green Jr., Senior Pastor, www.mountneboh.org.

De bus stopt aan de overzijde van de brede boulevard. Als makke schapen volgen we herder Serge naar de Baptist Church. De kerkgemeenschap Mount Neboh Baptist Church bestaat al sinds 1937, in Amerikaanse dimensies toch al behoorlijk lang. Begonnen met 27 gelijkgezinden, en met 21 dollar in kas. Pioniers. In de jaren ’60 had de kerkgemeenschap het moeilijk, vooral omdat er geen kerkgebouw betaald kon worden. Maar een decennium later grijpt God zelf in, en gaat het crescendo. Om te eindigen in het fantastische kerkgebouw, met echte torens, aan 1883 Adam Clayton Powell Jr. Boulevard. On Sunday, June 29, 1980, we marched into our newly renovated church, meldt de website. En within one year we burned the mortgage. In August of 1987 God saw fit to call Dr. Gardner home. We praise God for Dr. Gardner whose faith knew no bounds giving thirty-four years of dedicated service to God, Church and Community.

Een groot verschil met vorig jaar, toen we de wat armoedige Union Congregational Church, 60 W 138th Street, bezochten. Vlak achter het Harlem Hospital Center. Amerika was in de ban van de aanstaande verkiezing tot eerste zwarte president van de Verenigde Staten. De zwarte pastor maakte zich onverholen sterk voor Barack Obama. Let’s pray for Barack and Michelle!

De Mount Neboh Baptist Church oogt welvarend, in alle opzichten. De toeristen, je zou het gelegenheids worshippers kunnen noemen, worden bij elkaar gedreven op het grote balkon, eerste verdieping, dus. Een handige bijkomstigheid is dat hierdoor de toeristen ´ongemerkt´ de dienst halverwege kunnen verlaten. Want Senior Pastor M. Green Jr. en zijn vrouwelijke assistent Reverend Cokiesha Bailey-Robinson houden niet van tussentijds gerommel.

Maar daar begint het fraai uitgedoste gospelkoor al om de stemming erin te brengen. Een wit-gouden golvende massa deint achter de pastor door. Meest volvette vrouwen van middelbare leeftijd. En zwart, natuurlijk. Met muzikale ondersteuning aan het keyboard door Brother Donovan Jackson. Minstens ze dik en zwart als de dames van het koor, en breed glimlachend.

In een rap tempo wisselen de swingende nummers het gesproken woord af. Mrs Cokiesha maakt hier de dienst uit, zoveel is me wel duidelijk. Een diepgeworteld geloof in de Heer, jarenlang zorgvuldig opgebouwd. Cokiesha is a native of Dallas, Texas and a product of Concord Baptist Church, where she served in ministry for many years under the tutelage of her father and hero, the late Reverend Doctor E.K. Bailey. She and her siblings worked with their parents as they faithfully served Concord for more than twenty five years. She attributes her love for God and church to the tender times spent as a child and teenager serving, learning, and observing her parents and other servant-leaders. Her greatest joy comes from encouraging and watching people discover their God-given potential. Als ik deze ochtend geen dozijn volle aflaten mee verdien, dan weet ik het ook niet meer. En dat geldt dan uiteraard eveneens voor mijn broeders en zusters in de Here naast mij: Gemma, Rianne en John. Uit volle borst wordt meegezongen. Brother Donovan Jackson aan het keyboard dwingt de menigte tot een nog opzwepender tempo, en heeft er zelf nog het meeste plezier in. Zijn grijns gaat van oor tot oor.

Op het moment dat Senior Pastor Johnnie M. Green Jr. zijn uitgebreide wekelijkse preek wil gaan beginnen, geeft Serge het teken, dat we het balkon maar het beste op kousenvoeten kunnen verlaten. De Harlem Gospel Tour gaat voortgezet worden, mobiel en onder leiding van Reverend French Guide Serge. Hallelujah!

De brownstones glijden weer achter de ruiten van de touringcar voorbij. Voor sommige winkels dromt het publiek massaal naar binnen. Is het gratis op deze zondag? Harlem Tobacco & Grocery. Liberty Income Tax. J.J. Cleaners. Candlelight Bar. Veel concurrenten van de Mount Neboh Baptist Church hier in Harlem. Zoals de Christian Parish for Spiritual Renewal. De St. Mary’s Episcopal Church. De Antioch Baptist Church. De Harlem Church of Christ. En ga zo nog maar enkele tientallen door. Voor elke kleur en smaak.

Op de trottoirs de oudere zwarte madammen op hun zondags, en met handtas. In het zwart, brede hoeden. De jongere vrouwen in meer opzichtige kleuren, rood, geel. En met een cellphone aan het oor. Een achttal Franse Harlem Globertrotters worden uitgelaten bij de Cotton Club. Voor nog meer gospels. En een stevige soul food maaltijd.

Dan verder. De South Bronx. Grauwe woonblokken. Witgeverfde ijzeren bruggen. Het Yankee Stadium binnen handbereik. We rijden onder ijzeren wegen en viaducten door. Crime Scene Investigation. Berucht uit de achtervolgingsfilms. Taxi Driver. Op mijn verzoek laat Serge de bus stoppen op Columbus Avenue, op de hoek van 72th Street. Op nog geen honderd meter van Central Park.

Met French Serge on French Gospel Tour in Harlem NYC, part one.

I was thinking about how Harlem had a sense of human Gothic to it. On Manhattan Avenue there are some structures that are beautiful. Look at European architecture and you see the same type of lines, the way the stone is cut. That’s definitely evocative of the film’s dark, sepia-toned mood.

Barry Michael Cooper, writer, Sugar Hill

Vroeg het nest uit. Het is amper half zeven. Sleepless in Manhattan, nietwaar? Aan de Harlem Gospel Tour die we vandaag, zondag, zullen ondernemen is vorige week al heel wat communicatie aan vooraf gegaan: mail en telefoon. Ik had thuis nog een folder liggen van vorig jaar. En omdat ik in ieder geval meer van Harlem wilde zien, was dit een uitgelezen kans. De subway is immers door zijn hoeven gezakt, en dat duurt nog tot morgenvroeg. Wat is dan idealer om een georganiseerde busrit door Harlem te doen. Er zijn verschillen de mogelijkheden en vertrektijden. Omdat we ’s middags ook nog uitgebreid van de Hispanic Day Parade op Fifth Avenue willen genieten, dan maar zo vroeg mogelijk. Maar eerst de correspondentie van een paar dagen eerder.

Dear sir,
Can I make a reservation for The Harlem Gospel Tour on Sunday 11 October? We arrive in NYC Wednesday 7 Oct. and stay in Hotel Stanford, 43 West 32nd Street.
Thanks,Gerard Staals, The Netherlands

Hello Gerard,
We will be delighted to put your name on our Sunday October 11th list, please precise Number of people attending the Gospel tour ? And if you do want it with or without Brunch? Kind regards, Emilie

Om te verifiëren of het allemaal in orde is gooi ik er ook nog maar een telefoongesprek overheen. Na eerst een minuut of wat in het Engels gesproken te hebben, begrijp ik - omdat de French Tour om 9 uur begint, en dus het vroegste van de tours is - dat degene die ik aan de lijn heb Française is. Ik schakel daarom maar over op Frans. De meid blijkt afkomstig uit Parijs, en al een aantal jaren werkzaam op kantoor van de organisatie van de Harlem Gospel Tours. Ze zal er zorg voor dragen dat we er veel plezier aan zullen beleven. Ze zegt toe te zorgen voor de beste gids die beschikbaar is. En bevestig alles nog eens per mail.

Dear Emilie, 
Pleased to get your answer so quickly. Thanks. I had also this morning a phone call with a French speaking lady (from Paris; was it you?) in your office. We are 4 adults (Dutch) and I made the choice for the ‘French’Harlem Gospel  Tour which starts at 9 a.m. I did not subscribe for the lunch, but if you can recommend it, we’ll think about it (and let you know after).
We arrive in New York City Wednesday 16.00 h. My cell-phone number is: 00.31.6.42.24.43.47 I understood that the Tour starts at 690 8th Avenue (between 43 & 44 Streets). See you sunday. Bye. Gerard Staals

Hello Gerard,
Yes I spoke to you this morning!
You are on the French List for Sunday. The Brunch on Sundays is at the Cotton Club, and they also have a Gospel show while you are enjoying a Soul Food meal!  You may let us know on Sunday morning if you want to have the brunch or not. Very Kind regards! A Dimanche ! Emilie

Snel ontbijt. Een vlugge blik op het CBS programma Eye on New York. En zo loop je dan in alle vroegte op zondagmorgen, het is amper acht uur, over een bijna uitgestorven Times Square. Her en der staan wat uit de kudde losgerukte klapstoeltjes waarvan er in Manhattan tienduizenden moeten staan. Gratis en voor niks voor de vermoeide toerist of de gestreste bankier. De lichtreclames doen in dit matineuze uur wat onwezenlijk aan. Alsof je om acht uur ’s morgens Yab Yum binnenstapt. De day after.

Uiterlijk een half uur voor het begin van de trip je tickets afhalen voor de East side pick-up, was de stalorder. Op Eighth Avenue, tussen 43rd en 44th Street. Voor het kantoor is het, als we aankomen al een gezellige drukte. Immers, de Franse, Duitse, Italiaanse en Spaanse Tour (voor elke tour een aparte bus) starten om negen uur. De Engeltalige tours (merdere bussen) een half uur later. Het verkeer wordt aan de deur geregeld: per boeking mag er één persoon naar boven. Ik, dus. Aan de balie is het niet echt druk, en Emilie heb ik zo gevonden. Hey, I remember you! Parlons français. Je vais vous présenter Serge, notre meilleur guide. Il est vraiment formidable! Il est déjà arrivé. Vous allez le trouver en bas. De tickets worden me snel overhandigd. En ik reken af: 220 dollar totaal, 55 dollar per persoon. Van de brunch in de Cotton Club heb ik afgezien; die zou overigens nog eens 44 dollar extra kosten. We hebben er, gezien het voorgenomen dagprogramma, ook de tijd niet voor.

De Harlem Gospel Tour, dus. Join us on a Sunday morning in the Black capital of the world and learn about Harlem, its start as a rural Dutch community, its transformation into a summer retreat for New York’s most prominent families, how it then became a Mecca for African American writers and artists at the turn of the century, to its troubled past during the 1960’s and 1970’s and its present day community brimming with pride and reveling in its new renaissance.

De rijzige, snel bewegende en rap pratende Serge heb ik snel ontdekt. De kennismaking is hartelijk. Hij loopt met me mee naar de plek waar de bus al klaar staat. Gemma, John en Rianne volgen. Zo zijn we verzekerd van een goede plek. Helemaal vooraan in de bus. Die meteen daarna vol loopt met zwijgzame, en wat gereserveerde Fransen. Upper Class. Amerikanen, en New Yorkers in het bijzonder, zouden met veel meer omhaal en lawaai hun schoolreisje naar Harlem beleven. Klokslag half negen – niks Franse slag – rijdt de bus weg, als eerste. Want Serge wil de andere touringcars voorblijven, de rest van de dag. Het belooft een stralende dag te worden. Zondag in Manhattan, zondag in Harlem.

Along the way you will see famous sights and landmarks such as St. John the Divine, Columbia University, City College, Morning Side Heights, the Morris Jumel Mansion, Sylvan Terrace, Strivers Row and Sugar Hill, St. Nicholas Avenue, where Duke Ellington lived and the famed 125th street, Harlem USA, the Cotton Club, and the Apollo Theater, the Schomburg Center for research in Black Culture. Then, join a local congregation for the Sunday worship service and experience the soul stirring power of Gospel music.

Harlem baadt in de zon op deze zondagmorgen. En Serge is ongelooflijk op dreef. In een razend tempo stort hij een lawine van details over je uit. Niet alleen over Harlem, maar alle informatie in meerdere dimensies en in relatie tot New York City. Demografische ontwikkelingen, de subculturen, de religieuze achtergronden in relatie tot de politieke voorkeuren, democraten versus republikeinen, de New York Yankees, bokslegendes, de pers, de burgemeesters van New York, de ‘Hollandse’ enclaves in Harlem, en zo kan ik nog wel een tijd doorgaan. Twintig jaar woont hij al in New York. Hij wil er niet meer weg. Zijn city is het geworden.

De brede Columbus Avenue waarover we naar het noorden rijden is nog behoorlijk rustig. De lage zon verblindt me zo nu en dan. Aan mijn rechterkant heb ik zo nu en dan een doorkijk naar Central Park. Op deze warme herfstdag moet het daar al de paradijselijke oase zijn die ik me van vorig jaar herinner. Ook zo’n zonnige zondag in oktober.

We rijden langs de plek waar op 21 februari 1965 Malcolm X werd doodgeschoten. Maar zijn naam blijft sinds die tijd verbonden aan Harlem. Straks zullen we over de Malcolm X Boulevard rijden. Of passeren we de Nat King Cole Walk. Op sommige plekken wordt er even halt gehouden. Even voorbij de Columbia University waar destijds de Spaanse dichter Federico Garcia Lorca even studeerde. Ook hij zou een onnatuurlijke dood sterven: gefusilleerd tijdens de Spaanse Burgeroorlog. En als ik dan toch even aan Spanje denk, dan is Spanish Harlem een plek waar je je thuis zou kunnen voelen. Het Spaans is immers de tweede taal van de Verenigde Staten geworden. Even voorbij Columbia University, dus. Om de prachtige in Hollandse stijl gebouwde – althans volgens Serge – huizen te bewonderen. Een paar straten verderop wordt nogmaals een korte stop voorzien, maar dan voor de schitterende brownstones. Statige huizen, met fraai bewerkte gietijzeren trappen naar de hoofdingang. Erkertjes, balkons. Bakstenen herenhuizen met piepkleine voortuinen die de welvaart van het nieuwe Harlem nog eens onderstrepen. Morningside Hill. Strivers Row. Hello, Harlem! Her we are!

Rode badjassen in de Heated Rooftop Garden van 230 Fifth

Films help make New York the ´city of dreams´, the place people want to come to as one of the great destinations in the world - and want to come to because of the fantasy of all those films they saw, films ´made in New York´.

Jon Kamen, producer  

Een snelle makeover, en klaar voor het donkere deel van de dag. Hoewel aperitieftijd misschien al verstreken is, heeft John zijn voorwerk weer goed gedaan. Niet al te ver lopen, want dat mat maar af. Een exclusieve bar-nachtclub staat op het programma: 230 Fifth. Inderdaad, helemaal niks moeilijks aan: hotel uit, linksaf slaan en de volgende straat rechtsaf, want dan sta je op Fifth Avenue. Een paar honderd meter rechtdoor lopen en, voilà, daar staat een strak in uniform gehesen piccolo je al op te wachten. En slaat de glimmende deuren voor ons open. 230 Fifth is open to the public 365 days a year from 4:00PM to 4:00AM daily. Over de rode loper naar de lift, want een ordinaire kroeg op grondniveau, daar komen we niet voor. Geruisloos naar de 20e verdieping.

Created and controlled by the former owner of New York’s famous Roxy and Palladium nightclubs, 230 Fifth opened on May 4, 2006 and in just one year of existence has received worldwide recognition as New York’s Most Famous Rooftop Garden and Fully Enclosed Penthouse Lounge - Bar! 230 Fifth is New York’s largest outdoor Rooftop Garden and fully enclosed Penthouse Lounge.

We komen binnen via de donkere Penthouse Lounge. Alles glimt, ook al vanwege de vroege kerstverlichting. Om het bordeelachtig te krijgen veel soft rood en soft blauw licht. De verdieping is in een heleboel compartimenten verdeeld, die – zoals staat aangegeven – vaak verhuurd zijn vanwege een verjaardagspartij later op de avond, of gewoon voor een after dinner party. Brede zachte loungebanken staan in overvloed ter beschikking van het nog afwezige yuppenvolk. Want het publiek dat we vanavond te zien krijgen is voornamelijk jong en niet aan de bedelstaf, als je dat mag concluderen uit de glimmende partykleding. Young and beautiful. We steken er in onze casual outfit bij af als de bovenste laag van de ‘onrendabelen’, om het maar eens met Marcel van Dam te zeggen. En toch was er geen enkele belemmering ons binnen te laten. En dat geeft de burger dan weer moed. De in 230 Fifth gehanteerde Dress Policy schrijft overigens wel het nodige voor:
Casual smart are the key words. We encourage our guests to ‘dress up, not down.’ Nice dress jeans, sneakers and a collared polo shirt are fine, but torn, ripped or baggy jeans and plain t-shirts are not permitted. Also not permitted are flip-flops, athletic wear (sneakers are fine), any bold or brightly colored shirts or other brightly colored or boldly striped clothing, any shirts with writing on them, and any other attire that is not in keeping with an upscale environment. We zijn goedgekeurd. Opnieuw is het alsof je de strenge douane op JFK hebt moeten passeren.

2009 Best Rooftop Bar in New York City. Voor die Heated Rooftop Garden zijn we gekomen. Even de brede trap op naar het dak. En daar strekt zich, in het donker, een gigantisch terras uit. Met uitzicht op New York. In de verte de witverlichte art deco van de top van het Chrysler Building. En dichterbij de groen wit rood verlichte top van het Empire State Building. In de kleuren van de Italiaanse vlag, dus, in verband met Columbus Day, over een paar dagen. Het Hollandse oranje van gisteren is dus al verdrongen.

Maar dichterbij, als afscheiding van de Heated Rooftop Garden is er over de hele breedte kerstverlichting aangebracht. Een gigantische kerstboom is al opgetuigd. Er is een bar. En er zijn houten zitjes, ook weer in compartimenten verdeeld. En statafels, dichtbij het ravijn met de kerstverlichting, parasols met heating erboven. En als je het nog te koud zou hebben, dan hangen er dikke rode badjassen klaar. Een hele garderobe hangt daar ter beschikking van de rich and beautiful. Maar als die halfblote meiden in hun cocktailjurken die nog niet eens aantrekken, waarom zouden wij dan?

New Yorkers kunnen het nog veel mooier onder woorden brengen dan ik. The skyline twinkles beyond floor-to-ceiling windows framed by white curtains. But the scene is even more impressive on the massive roof deck where an endless array of wood benches and sturdy garden chairs invite no less than 500 quitting-timers and night owls to take in unobstructed views of the Empire State Building to the north, the Met Life building to the east, and Jersey to the west. As the palm trees rustle and the old-fashioned cocktails kick in, you can easily imagine Don Johnson landing his helicopter near the stuffed zebra and cruising for foxy investment bankers.

Ineens staat ze daar. Een glimmende poes in zwart leer. Of we wat willen drinken? Natuurlijk, hikt John, hyperventilerend. Gemma en Rianne gaan voor de cocktail. Met alcohol?, vraagt de glimmende poes. Natuurlijk, geeft John aan. Geld moet rollen. De dollar is toch niks meer waard! Maar zelf doe ik met John in alle nederigheid een stevig glas Heineken. Alsof dat een wereldbier is. En weg is de glimmende poes. We hadden natuurlijk ook wat stevigers kunnen nemen, Een fles vuurwater of zo, maar de prijs geeft de doorslag: nu even niet. Bottle prices start at $250 (Absolut, Stolichnaya, Jack Daniels, etc.) and Champagne at $125 (Moet and Chandon).

Na een paar minuten is de glimmende poes retour. En staat de drank onder de heating van de witte statafel. Of ze zijn creditcard mag hebben? Natuurlijk hikt John, hyperventilerend, en drukt met een royaal gebaar zijn goldcard in de handen van de glimmende poes. Die er snel mee vandoor gaat. Live now, pay later. De glazen Heineken zijn in ieder geval van normale afmeting en inhoud. Geen Hollandse glaasjes, dus. Dat kan niet gezegd worden van de cocktails: kleine glazen die tot de nok gevuld zijn met blokjes ijs, maar - het moet gezegd - er is nog enige ruimte beschikbaar voor een licht alcoholhoudende drank.

Hij begint er zelf over, John. Had op tv eens een reportage gezien van een vent die in net zo’n club een whisky bestelde. De whisky werd vervolgens keurig voor hem op tafel gezet. Het was er de praktijk dat klanten dan hun creditcard afgaven en pas bij het verlaten van de tent via de creditcard, of eventueel cash, hun consumpties afrekenden. Maar die ober kwam niet meer terug. Sterker nog, navraag aan de bar leverde op dat het helemaal niet de policy van de zaak was om creditcards te laten afgeven. De man van de whisky gaat vervolgens op speurtocht naar de vermeende ober. Spoorloos, natuurlijk.

Of dat hier ook zou kunnen gebeuren, leggen we hem voor. John hikt, hyperventilerend. Het zweet breekt hem uit. Het zal toch niet… Met zijn allen speuren we in het rond, zoekend naar de glimmende poes. Niet te zien. Nergens. Maar het is dan ook erg donker in de Heated Rooftop Garden. En het dak is groot. Geen spoor van de glimmende poes.

Gemma stapt op de bar af, en vraagt of het afgeven van creditcard hier gebruikelijk is. Dat blijkt zo te zijn. Maar voor John houden we nog even de spanning erin. Hij slaakt zelfs een zucht van verlichting als de glimmende poes uit het donker opduikt. Hij wenkt haar. Legt zijn zweetdruppels uit. Hij kan er zelfs mee lachen. Zo’n chique club, dat kon ook eigenlijk niet waar zijn. En hij lepelt in zijn beste Oxford Engels het verhaal op van de man, de whisky en de creditcard. De glimmende poes begint nog meer te glimmen, te glimlachen eigenlijk. En doe dan gelijk maar de rekening, hikt John. Die is er in no time: 55 dollar. Met een handgeschreven tip proposal van 9 dollar. Nadat hij zijn goldcard weer in ontvangst genomen heeft reken ik als beheerder van de gezamenlijke kas af. Cash.

Niet een bedrag waar ze hier steil van achterover slaan. Kruimelwerk. Dat is het. Maar we horen dan ook niet bij de rich and famous die hier kind aan huis blijken te zijn. Ik noem er enkele. While open to the public seven days a week, 230 Fifth has hosted over 250 private receptions ranging in size from 20 up to 1,000 guests, including the following:

- The Devil Wears Prada Premier Party

- Morgan Stanley Holiday Party

- Louis Vuitton Holiday Party

- ‘Sopranos’ Cast Holiday Party

- Citigroup Holiday Party

Wall Street Crash of niet, het geld blijft hier rollen, ondanks alle kredietcrises en imploderende banken en aandelenkoersen. En toch vind ik die sluitingstijd van vier uur ’s morgens wat benepen voor een city that never sleeps. Sleepless in Manhattan, maar niet tot de zon weer vol in de lucht staat.

We houden het voor gezien. Nemen nog even een uitnodiging voor de Halloween Party in ontvangst en duiken weer de lift in naar beneden. Op zoek naar een eenvoudige, doch voedzame maaltijd. Dat lijkt een makkie in New York, en voor wat betreft het aspect ‘eenvoudig’ ook makkelijk te realiseren, maar de combinatie met ‘voedzaam’ levert dan toch nog wel problemen op. Het wordt een Midtown Pizza. Een flinke jongen. En daarna haalt John nog een paar flessen Sapporo Beer bij de Koreaan, in onze straat. Iets goedkoper dan in de Heated Rooftop Garden van 230 Fifth.