Brooklyn Follies: Franse uiensoep en een Steak Frites in de Bar-Tabac

It´s a hymn to the great People Republic of Brooklyn

Paul Auster, writer/co-director, Blue in the Face

De rit door Brooklyn zal via Willoughby Street en Cadman Plaza in een lange lus naar Brooklyn Heights gaan. We zullen uitstappen in Atlantic Avenue, een buurt waar veel antiquairs te vinden zijn. Vanwege de kleinschaligheid in deze borough van 2,5 miljoen inwoners herken je sneller de etnische buurten. Dat begint al bij de Italiaanse hoek waar ook Pete’s Downtown bij hoort (waar we gisteravond gegeten hebben). Bij buurman Grimaldi in Old Fulton Street – de eerste pizzeria in Amerika: al vanaf 1905 – staat op het trottoir een rij van bijna honderd meter te wachten op de lekkerste pizza van New York. It is our passion for pizza that made us a “must have” for pizza lovers and celebrities alike, including Frank Sinatra and former NYC Mayor Guiliani.

Vervolgens langs de East River waar aan de kades een forse kaalslag heeft plaatsgevonden. De oevers worden volledig gerenoveerd, en er worden brede promenades aangelegd zodat het einde van de sjofele parkeervelden nu snel nadert. We rijden door tot aan de Red Hook, de buurt waar tegenwoordig nogal wat werkloosheid heerst omdat veel aan de visvangst gerelateerde bedrijven op de fles gegaan zijn. In de glorietijd van de Red Hook meerden er de grote trans-Atlantische zeeschepen aan, en waren de grote dokken altijd gevuld. Tegenwoordig worden de lege bedrijfshallen steeds vaker bewoond en ingericht door kunstenaars die Manhattan te duur vinden. Een van de bekendste Red Hookers was de gangster Al Capone, geboren in Brooklyn. Het is maar dat je het weet.

Dan weer rijdt de Gray Line je door een Arabische buurt, met veel kleine rommelige winkeltjes. Damascus Bread & Pastry Shop. Amman Grocery. Maar ook zijn er de vertaalbureaus, Arabisch – Engels. Want dat niet iedereen in New York het Engels meester is hadden we al geconstateerd bij de Chinezen in Chinatown. Kerken van allerlei linguïstische origine. De Spaanse Iglesia Christiana Manantial. En ineens steekt daar de spitse kerktoren van een oud-Hollands kerkje boven de woonblokken uit. Schermerhorn Street, het zal toch niet waar zijn: poldertaal in Brooklyn. Verderop zijn de Poolse enclaves. Of die van de orthodoxe Joden rondom Borough Park. Of de Carribische bij Crown Heights. En al die andere etnische buurten. De Cocina Mexicana naast de Epicerie du Quartier. Brooklyn, een wereldstad op zich.

En daar sta je dan op het brede trottoir van Atlantic Avenue. Strakblauwe lucht erboven. Warm begint het al te worden. Brooklyn air. Een van de melting pots van New York. Het is rustig op de brede avenue. Niks hectisch hier. Relaxt. De winkelier klopt zijn deurmat uit. Zijn ramen worden gezeemd door een Mexicaanse.

We lopen richting Smith Street waar John ons naar toe loodst vanwege het Franse restaurant Bar Tabac dat bekend staat om zijn voortreffelijke eten. We zullen zien. Ver lopen is het niet. Een paar blokken maar. Eerst rechtdoor, dan linksaf. En mochten we dollars tekort komen, dan is er altijd een helpende hand die naar je uitgestoken wordt. No money Problems – a recession art show 3rd Floor, meldt een slordig op het trottoir neergekwakt reclamebord. Het is bijna zomers warm geworden, als we Smith Street in slaan. Een bedrijvige, drukke winkelstraat die bijna Europees aandoet. Vlak bij Boerum Hill, waardoor het zelfs Nederlands aandoet. Welcome Home!

Smith Street is the pulsing heart of Cobble Hill; site of several semi-quiet restaurant revolutions; and site of the biggest Bastille Day celebration in the United States. The revolution gets considerably more noisy when Smith Street is covered in sand, the petanque tournament gets into full swing, and the national TV networks descend on this little stretch of French Independence revelry.  But it doesn’t end when the holiday is over and the New Orleans swing bands have packed up. Kortom: Bar Tabac is niet zomaar een willekeurig restaurantje. Buiten een smal terras, en binnen een bistroachtige inrichting. Veel hout. En nog meer Franse bric-à-brac: posters, reclameborden, Franse dranken. Suze. Perrier. En een rommelige sfeer. Maar de tent zit bijna vol. Een goed teken.

In het centrale deel is nog net een tafel voor vier personen vrij. John schurkt zich in de hoek, zodat hij goed uitzicht heeft op de Franse serveerster die ook nog een de vrouw of de vriendin van de Amerikaanse eigenaar blijkt te zijn. Hoewel hij zijn meest libidineuze Frans over de tafel laat glijden, lukt het hem niet de zwarte sluikharige op zijn erelijst te krijgen. Het blijft bij complimenten over en weer.

Maar we kwamen om er te eten. Francophiles will appreciate the artfully aged environs, the wine list, the bar snacks and the obligatory steak-frites and onion soup. Volgens een van de reviews op het net. En tegenwoordig kijk je daar met een schuin oog naar. En bovendien is er the waitress whose thick French accent makes you smile. Het wordt dus definitief steak-frites met een stevige uiensoep vooraf. En wijn. Je niet zomaar een keer in het Quartier Latin van Brooklyn. Brooklyn Follies, op culinair gebied, om het maar eens met een van de hier gevestigde New Yorkse auteurs te zeggen Paul Auster, natuurlijk. Wie anders?

John spart nog wat met de Franse serveerster, terwijl wij onze hete uiensoep weg lepelen, en de slierten gesmolten kaas als dunne bleke kabels naar binnen zuigen. Het is alsof je heel vroeg in de ochtend in een van de talrijke bistro’s bij de oude Parijse Hallen je doorwaakte nacht zit te bezweren. De soep smaakt voortreffelijk. En ook de steak-frites biedt een stevig stuk mals vlees. De economische schade zal voor deze maaltijd oplopen tot 140 dollar. Een koopje. Als digestief een wandeling in de zon. Brooklyn stroomt bij je binnen. Daar is, ondanks de soupe à l’oignon en de steak-frites nog plaats genoeg voor. Gelukkig.

Gewoon wachten op de Gray Line, op de plek waar we uitgestapt zijn: Atlantic Avenue. Om de rest van de Brooklyn Loop af te ronden. Bovendeks zit het helaas vol. Via Flatbush Avenue belanden we op Grand Army Plaza en het tegenover gelegen Prospect Park waar een ongelooflijke mensenmenigte is toegestroomd. Het groene hart van Brooklyn: 240 hectare groot. Playgrounds. Grazige weiden. Bos. Het werd ontworpen door dezelfde landschapsarchitecten die ook Central Park hebben ontworpen: Frederick Law Olmsted en Calvert Vaux. Op veel plekken hoor je jazzorkesten. Alles is in beweging. Er is een markt. En het publiek bestaat uit alle denkbare kleuren en kleding. De multiculturele samenleving van Brooklyn. En boven alles de zon, hoewel het wat koeler wordt tegen het einde van de middag.

Dan weer rij je door rustige lanen met aan beide zijden de imposante brownstones, tegenwoordig bewoond door een bevolking met bovengemiddeld inkomen. Vervolgens maakt de rode Gray Line een rondje rondom de 21 hectare grote Botanic Garden van Brooklyn. Om op de terugweg richting Manhattan nog een lus te maken over Lafayette Street en Dekalb Avenue. De laatste megastores van Brooklyn. Garagebedrijven. En hier en daar een in de verdrukking geraakte kleine neringdoende.

Voor ons doemt het machtige stalen geraamte van de Manhattan Bridge al weer op. Meer dan twee kilometer lang hangt hij sinds 1909, net een eeuw dus, boven de East River. De brug heeft op de bovenste laag vier rijbanen opgesplitst in twee rijbanen aan iedere kant van de brug, in het middelste gedeelte van de bovenste laag bevindt zich niets. Twee rijbanen gaan naar Manhattan en de andere twee gaan naar Brooklyn. Op de onderste laag bevinden zich 3 omkeerbare rijbanen, een fietspad, Vier metrolijnen en een voetgangerspad. De drie onderste rijbanen worden gebruikt richting Manhattan tijdens het ochtendspitsuur en richting Brooklyn tijdens het avondspitsuur.

Terug bij halte South Street Seaport. Vanwege de snelle verwerking van de passagiers staat er nu een Gray Line Express klaar die je rechtstreeks, en zonder stops, naar Times Square zal rijden. Op dit aanbod gaan we in. Genoeg Gray Line gehad vandaag. Bovendien begint het steeds frisser te worden op de dakloze tweede etage. En zo belanden we in ‘no time’ (hoewel) in het hectische hart van Midtown Manhattan. Het voordeel? Een langere avond om in te vullen. John gaat ons verrassen, kondigt hij aan.

Met de Gray Line naar Pier 17: voor al uw kerstartikelen

New York is a city where one can get a more intensive view of our society than any place in the world.

Alan J. Pakula, director, Klute

Het is grijs. En het neigt naar regen op deze vrijdagmorgen. Fox News zei het al toen ik om een uur of half acht uit mijn nest sprong: kans op regen, vooral ’s morgens. Om direct over te schakelen naar videobeelden van een nachtelijke schietpartij in een bar in de Bronx. Opgenomen door een van de aanwezige klanten. En vervolgens weer terug naar de rode draad van alle nieuwsuitzendingen: de Swine Flu. Verantwoordelijken ronken over miljoenen doses vaccins. Maar daarnaast is er nogal wat kritiek op de trage logistiek. En, wat erger is, er is op dit ogenblik nog geen tien procent van het mogelijk bestelde aantal vaccins beschikbaar. De gezondheidszorg zal ook de komende jaren een hoofdpijndossier voor Barack Hussein Obama blijven, dat is zeker. Onmiddellijk na het item over de Swine Flu volgt een aantal reclamespots waarin privéklinieken zich aanprijzen om je een bijna eeuwigdurend en probleemloos leven te beloven. Tegen stevige betaling, uiteraard.

Afgelopen nacht al minder wake-ups dan de nacht daarvoor. Alleen om twee uur, nauwelijks ben ik in slaap gevallen, en om bijna zes uur. Daarna lukt het me niet om weer in slaap te vallen. Sleepless in Manhattan? Zeker.

Veel subwaylijnen zullen vanaf vandaag dood zijn vanwege het grootschalige onderhoud dat mayor Bloomberg zijn stad wil schenken voordat de winter genadeloos toeslaat. Grote koppen op het tv-scherm moeten alle New Yorkers duidelijk maken dat het menens is. NEW YORK SUBWAY UNDERMAINTAINED FOR DECADES en SUBWAY CHAOS THIS WEEKEND. Van de 19 lijnen zullen er 17 under repair zijn, drie dagen lang. Om nog eens extra te onderstrepen dat het menens in met de veiligheid in de subway volgen ook nog eens beelden van de arrestatie van ene Zazi, aangeduid als ‘moslimterrorist’ omdat hij bommen wilde laten exploderen in de ondergrondse van New York City.

Toch maar New York in. We laten ons niet afschrikken. Niet door het lamleggen van de subway. En niet door mogelijk nog vrij lopende moslimterroristen. Het is nog droog, maar dat zal in de loop van de ochtend veranderen. Op de brede trottoirs van Fifth Avenue, voor het Empire State Building, staan ze dagelijks: de in rode jacks gehulde verkopers van tickets voor de toeristenbussen van de Gray Line. Voor 54 dollar per persoon kopen we een dagkaart. Tussentijds overstappen op een andere route van diezelfde Gray Line is mogelijk. HOP ON – HOP OFF. Er zijn drie mogelijke routes, waarbij de overstap bij Pier 17 het mogelijk maakt de Brooklyn Loop te doen. De Uptown Loop er ook nog bij doen, dat lijkt een brug te ver. Even niet hoeven lopen, trekt ons over de streep. En anders de dreigende lucht wel.

Voorlopig dus maar de Downtown Loop. Voor een deel zullen we bekende plekken terugzien, maar nu vanaf het open dak van de rode dubbeldekker van de Gray Line. Dat is geen pretje, deze ochtend, want er staat een stevige wind en het begint ook nog eens te miezeren. Tot overmaat van ramp zijn de gele plastic regenponcho’s ‘uitverkocht’. Pas na een paar stops haalt de reisleidster een paar dozen poncho’s op bij een bevriende collega van dezelfde firma. Als glimmend gele kanaries crossen we bovendeks door het grijze New York.

Eerst langs het prachtige strijkijzer van het Flatiron Building. Vervolgens via het Union Square District en heel grote lus naar Greenwich Village en het Washington Square Park. Verder gaat het: Soho – Broadway – Chinatown – Church Street. We naderen downtown Manhattan. City Hall herkennen we. In de buurt van Wall Street is er een kleine pauze vanwege de filmopnames die er plaatsvinden. Een van acteurs staat startklaar voor het afdalen van de trappen van zijn woonhuis. Maar eerst worden zijn haren nog even onberispelijk glad gekamd. Toegestroomd publiek volgt het met argusogen, hoewel het in New York bijna dagelijkse kost is. De stad verdient er 10 miljard dollar per jaar aan.

Battery Park; even uitstappen om iedereen de gelegenheid te geven wat digitale fotoshoots los te laten op deze oase in de stad: Bowling Green. En vervolgens via South Street naar Pier 17. En daar breekt eindelijk de zon door. De regen is afgezworen voor de rest van de dag.

South Street Seaport heet het hier bij het kleine haventje rond Pier 17, aan de oostzijde van Lower Manhattan. ’s Zomers is hier van alles te doen: straatartiesten vertonen er hun kunsten en regelmatig vinden er dansavonden plaats op de planken van de kade. Vandaag is het een stuk rustiger. Er is een grote stand van nieuw sportschoeisel. John en Rianne, sportiever als ik, zijn meteen geïnteresseerd. Verder moeten we regelmatig rekening houden met lange slierten skaters die blijkbaar aan hun weekendtour begonnen zijn. Geen subway, dan maar de skates onder gebonden.

De zon wordt zelfs uitbundig en levert fantastische beelden op van de historische schepen die hier liggen aangemeerd. De gele New York Watertaxi maakt zich klaar voor de oversteek naar Brooklyn. De East River glimt op zijn zondags. We zijn toe aan de koffiebreak, na eerst nog een tijd met zeemansogen het water over getuurd te hebben. Sightseeing vanaf Pier 17. Geen piraten in zicht, en zeker geen Halve Maen zoals 400 jaar geleden, toen Hudson in opdracht van de rijke Hollanders kwartier ging maken in Manhattan.

Koffie dus op het buiterras van bar-restaurant Sequoia, een met veel zeemansspullen opgetuigde tent. Het is fris aan het water, en de wind is nog steeds straf. Maar er is zon.

Het winkelcentrum van South Street Seaport is typisch Amerikaans. Een hoog plasticgehalte, dus. Maar loop je verder de eerste verdieping op, dan heb je aan de achterzijde van het winkelcomplex een schitterend uitzicht over bekendste bruggen van de stad: de Brooklyn Bridge, de Manhattan Bridge en de Williamsburg Bridge. Je kunt natuurlijk beneden op het plankier buitenom lopen om van hetzelfde uitzicht te genieten, maar de East River overzien vanuit een iets hoger standpunt, dat heeft wel wat.

Geen spectaculair winkelcentrum, dus. Maar we komen er desalniettemin financieel niet ongeschonden weg. Christmas is coming! En in New York kun je daar niet vroeg genoeg mee beginnen. We lopen een winkel binnen die helemaal is omgebouwd tot Christmas Shop. Christmas in New York, heet de zaak. Edelkitsch zoals je bijna nergens ziet. Alles glimt, geeft licht, of is in beweging te brengen. Het kerstgevoel daalt ongemerkt bij ons in. En in een denkbeeldige arrenslee word je meegevoerd naar alles dat niet goud is wat blinkt. En zo slagen duistere krachten er in Gemma en mij een aantal kerstattributen op de toonbank te leggen die we ook nog af gaan rekenen: glimmende kerstengeltjes van namaak goud en kunsthars, acryl kerststerren die met namaak gouddraden zijn doorweven. Voor in de kerstboom, thuis. De schade bedraagt 65 dollar en een paar dollarcent. Ook John en Rianne laten zich in de luren leggen door de New Yorkse Santa Claus.

En dan wil je weer op de Gray Line stappen. Dat willen tweehonderd anderen ook. Samengevat: het is een chaos. Lange rijen, en nauwelijks bussen. De lamgelegde subway eist zijn tol. De organisatie om de verschillende bussen te vullen laat ook na. Het loopt van geen kant. Wel veel gebaren, en verplaatsingen van de wachtrijen (de toeristen kunnen immers twee verschillende loops kiezen), maar dat er vaart in komt, nou: nee. We overwegen nog even het programma om te gooien. De omstreden tentoonstelling Bodies is te bezoeken in een gebouw tegenover Pier 17. Through the sensitive presentation of actual whole-body specimens and individual organs, this awe-inspiring exhibition will reveal how your body works by exploring it from the inside-out. Bodies… The Exhibition examines the intricacies and complexities that lie beneath your skin through the use of a unique polymer preservation process applied to real human bodies.  Het lijkt een aantrekkelijk alternaties, maar ook hier een lange rij voor de entree.

Toch maar wachten op de bus die de Brooklyn Loop gaat doen. Alles bij elkaar zal het een drie kwartier duren. Maar dan kunnen we instappen. Een skyride over Chinatown. En dan vliegen we over de machtige Manhattan Bridge Brooklyn binnen.

Brooklyn: avond in Pete’s Downtown met view op Manhattan

This is rare: we got on the floor of the Stock Exchange for forty-five minutes-during trading hours. This is the real thing; there are no extras. These a real traders. Man, it was great.

Oliver Stone, writer-director

Wallstreet. De New York Stock Exchange. Die weerzinwekkend grote Amerikaanse Stars and Stripes aan de buitengevel. Eronder een groot spandoek van PAMPA ENERGIA – The Largest Fully Integrated Electricity Company In Argentina. Wallstreet. De NYSE. Bijna dagelijks word je er in deze economisch barre tijden mee geconfronteerd. Het doet vertrouwd aan. En in de smalle straten die het met veel bypasses overeind gehouden financiële hart van de VS voel je je alsof je in een betonnen aquarium beland bent. Je hebt moeite moeten doen om er überhaupt te komen: John moet bijna over de stootblokken klimmen. En ijzeren obstakels moeten bomauto’s en andere aanvalsvoertuigen tegen houden. Een beetje onwennig kijken de toeristen om zich heen. Verzeild geraakt op een plek waar je helemaal niks in te pap te brokkelen hebt. Ook al keldert de waarde van de dollar met de dag. Wel gunstig natuurlijk.

Zelfs de zwaar bewapende en gehelmde politieagenten van de NYPD EMERGENCY SERVICE kunnen Gemma en Rianne niet van schrik doen verbleken. De automatische geweren in de aanslag, dat dan weer wel. Maar ze willen zich zelfs door mij laten fotograferen. Daar zou je in Afghanistan niet mee wegkomen. Zelfs in het vroegere Belfast niet. En George Washington blijft van een afstandje alles in de gaten houden. Stoïcijns. Al jaren.

De schaduwen worden langer. De lucht kleurt meer oranje. De avond kruipt langzaam de ravijnen van New York binnen. En we hebben nog een flinke wandeling voor de boeg. Dat wordt doorstappen, dus. Haasten, eigenlijk. Slalommen vanwege opgebroken weggedeelten. Via een onder de aanloop van de Bridge verscholen trap sta je dan ineens op de brug. Bijna twee kilometer heb je dan voor de boeg om in Brooklyn te komen.

Als altijd ben je niet de enige. Terwijl het autoverkeer onder je doorraast ben je ineens aan het genieten van een wijds en weergaloos landschap. De East River stroomt gladjes 40 meter lager onder je door. De spiegel van het water begint langzaam oranje te kleuren. Achter je beginnen de contouren van Manhattan zich steeds zwarter af te tekenen tegen de steeds kleuriger wordende avondlucht. Een filmdecor. Celluloid Skyline, volgens James Sanders, de auteur en vormgever van twee prachtboeken over filmstad New York: CELLULOID SKYLINE (New York and the Movies) en SCENES FROM THE CITY (Filmmaking in New York). Ondertussen beweegt zich een niet aflatende stroom voetgangers en fietsers zich in beide richtingen: naar Brooklyn of Manhattan. Mijn voeten beginnen aardig te branden. En ook Rianne en Gemma moeten alle zeilen bijzetten om de ene voet voor de andere te blijven zetten. John filmt als een gek, en kan op die manier het tempo aardig drukken. Maar het is zaak tijdig de overzijde te bereiken en te genieten van de sunset over Manhattan. Onder de Brooklyn Bridge. Een mooiere plek is nauwelijks denkbaar op deze bijna zoele avond.

Eenmaal de brug over moet je nog een fikse wandeling aan die al door jou vandaag gemaakte kilometers. Terug naar de oever van de East River. Ik spreek een Brooklyner aan die keurig in een grijs kostuum zijn kleinkinderen naar huis brengt. Simon. Het blijkt een oud-docent te zijn, maar verdient de laatste jaren zijn geld vooral als handelaar in kantoorartikelen. Hij praat honderd uit. Zeker, hij kent de buurt. Woont er ook. En hij zal me het mooiste uitzicht van New York op het Empire State Building laten zien. Het Empire State Building vanaf Brooklyn gezien onder een van de bogen door van de Manhattan Bridge, die andere gigant, bijna parallel lopend aan de Brooklyn Bridge. Simon heeft niks teveel gezegd. Het uitzicht op het ESB is een plaatje: de top baadt nog even in het lage oranje floodlight van de sunset. We geven elkaar de hand, nemen afscheid. Hij duikt met zijn twee kleinkinderen een zijstraat in. Wij lopen verder in de richting van het park tussen de Brooklyn Bridge en de Manhattan Bridge. De straten waar we doorheen lopen zijn wel aan een stevige onderhoudsbeurt toe. Het asfalt vertoont grote open plekken waardoor de kinderkopjes van de laag eronder zich laten zien als in de Hel van het Noorden tijdens de wielerklassieker Parijs-Roubaix.

Meer dan een uur zitten we op een bank aan de oever van de East River. Langzaam gaat de kerstverlichting aan in al die zwarte skyscrapers van Manhattan. Ook op de stalen lianen die de gotische bogen van de Brooklyn Bridge met elkaar verbinden gaan de verlichting aan. Ondertussen spat een grote oranjegele vlek in het vage blauw door de strakke verticale kabels van de brug. Pier 17 is verlicht als een kermisattractie. Honderd meter voor ons tekent zich een uitbundig bruiloftsgezelschap af tegen de heldere lucht boven het water. Romantischer kan bijna niet. Achter me dendert de subway ratelend over het zwarte staal van de Manhattan Bridge. Mijn Canon A640 weet van geen ophouden. En John leeft zich uit als Woody Allen.

Dit is DUMBO: Down Under the Manhattan Bridge Overpass, een van New Yorks meest indrukwekkende landsmarks. DUMBO: zo wordt de buurt, dus niet alleen het gedeelte aan de oever, genoemd ligt tussen de Manhattan Bridge en de Brooklyn Bridge ligt. In de wijk bevinden zich nogal wat bekende kunstgalerieën, en – niet onbelangrijk – je vindt er voortreffelijke restaurants en bars. Ik heb voor straks gereserveerd in Pete’s Downtown.

Brooklyn, 2,5 miljoen inwoners. Een wereldstad op zich. Tot 1898 was het nog een zelfstandige gemeente. Daarna werd het een van de vijf buroughs van het grote New York. Een paar jaar daarvoor, in 1883, was er met de bouw van de Brooklyn Bridge een einde gekomen aan de tot dan toe enige verbinding met Manhattan: de veerpont. Om de Nederlandse roots duidelijk te maken koos Brooklyn (Breukelen) ‘Eendraght maeckt maght’ als wapenspreuk. Afgezien daarvan doet Brooklyn een stuk rustiger, zeg maar meer Europees aan dan rijke broer Manhattan.

Een van de volgende dagen zullen we ook overdag in Brooklyn rond gaan struinen. Maar op dit ogenblik begint de maag te knagen. Een korte wandeling langs het grote bakstenen gebouw waar zich het bruiloftsgezelschap van even daarvoor bevindt. Buiten staat een rij van minstens honderd vijftig mensen te wachten om binnen te kunnen voor de receptie. Als overal in New York gaan geduw en getrek als in Nederland, maar een ontspannen afwachten. Gelukkig is de temperatuur nog steeds gewoon zomers.

Na een paar honderd meter loop je tegen Pete’s Downtown, 2 Water Street Brooklyn, aan. The Most Spectacular View of the Manhattan Skyline and Brooklyn Bridge - A Landmark Restaurant - Four Generations of Service - Since 1894 Located in Brooklyn along the East River, Pete’s Downtown offers the most spectacular view of the Manhattan skyline and Brooklyn Bridge. This landmark restaurant has been a family tradition since 1894. Join us at Pete’s for a great exceptional Italian cuisine in a warm and friendly atmosphere.

Ik heb het al vanuit mijn luie stoel thuis bekeken, en er een tafel gereserveerd. Hoewel Sharon, Pete’s vrouw, me niet helemaal een tafel aan het raam kan garanderen zoals zij in zijn retourmail aangeeft. We take reservation, not request for tables. We have a full service bar and you are welcome to wait for a table by the window if there is not one available at the time of your arrival. Thank you for your reservation. Sharon Thristino

Als ik als eerste naar binnen ga, is onmiddellijk duidelijk wie Pete is. Ik spreek hem aan, en in no time heeft hij een tafel geregeld. Weliswaar niet aan het raam, maar de tent zit aardig vol. Het wordt een plek in het midden, en niet in de tweede ruimte vanwaar je helemaal niet over de East River naar Manhattan kunt kijken. Vlotte bediening. En er wordt in ieder geval fatsoenlijk uitgelegd wat er in de aanbieding is. Niet flauw met water en brood: het staat er snel. Gemma en ik gaan voor de local fish die niet op de menukaart staat, maar door de ober zeer wordt aanbevolen. Uiteraard met alles erop en eraan. Het water loopt hem zowat uit de mond. John en Rianne storten zich op de veal scaloppino: slices of veal topped with eggplant, prosciutto, mozzarella, white wine, and fresh tomato. Voor de ladies een Italiaanse rode wijn  (we zitten niet voor niks in een Italiaans restaurant) en Joh en ik gaan voor het local beer: Brooklyn Lager. Om het in stijl af te ronden als dessert een meer dan voortreffelijke home made tiramisu.

De reviews op de verschillende websites (die ik thuis ook al even had ingezien) hebben niet overdreven: AMAZING! The view, The specials, The staff! I have been there several times and never been upset. You dine with a magnificent view of The Brooklyn Bridge and Manhattan skyline and a relaxed atmosphere. I’ve ordered Rigatoni Pete’s and another time Rigatoni Portabella and was set back by how amazing it tasted. I always recommend this place to out of town-ers and anyone looking for a special or relaxed night as it provides the atmosphere, sight, divine food,wine,desserts all for a great price.

En dan sta je ineens weer buiten. Na nog afscheid genomen te hebben van Pete die tot bijna op straat met me meeloopt. Nacht in Brooklyn. En aan de overkant de skyscraper-kerstbomen van Manhattan. Er heerst een bijna dorpse rust in Brooklyn die van tijd tot tijd verstoord wordt door de subway die vanaf de Manhattan Bridge hoog over ons heen dendert. Pas een eind verder gaat hij weer ondergronds. Zoeken naar het dichtstbijzijnde metrostation. Het wordt York Street. Maar vanwege de hier al in gang gezette renovaties die het hele weekend het ondergrondse verkeer bijna lam zullen leggen, rijden niet alle lijnen.

Een dronken baardaap probeert ons nog even op een zijspoor te rangeren door te beweren dat er helemaal geen trein meer zal stoppen. Dat lijkt me niet reëel. Nog maar even wachten, dus. En het wachten wordt beloond, want tien minuten later stopt de F-Line. Waarmee we zonder overstappen kunnen doorrijden naar Herald Square, vlakbij het hotel. Bovengronds heb je onmiddellijk in de gaten dat je weer in Manhattan bent, in the city that never sleeps. Het loopt tegen middernacht. Het nachtelijk uitgaan is nog maar net begonnen. In 33rd Street nodigen de Irish pubs je naar binnen. Maar zelfs John constateert dat zijn dorst beheersbaar is. En ikzelf denk alleen nog maar aan de schilderijen van Edward Hopper, En vooral aan zijn Nighthawks uit 1942: een New Yorks café in de nacht, goed verlicht maar niet echt uitnodigend om er naar binnen te stappen. Desolaatheid troef. Maar tot nu toe heb ik helemaal geen kroeg gezien die ook maar in de verste verte doet denken aan het wereldberoemde café van Hopper.

De Freedom Tower komt langzaam bovengronds op Ground Zero

…At the end of Ground Zero scene you see some workers, with rakes in their hands, looking for human remains. That was their job. Some stupid journalist asked me, were those actors? Not actors. Everything we shot was real.

Spike Lee, director, 25^th Hour

Op het allerlaatste moment besluiten we toch nog even een snelle maaltijd naar binnen te werken in de periferie van Chinatown. Het wordt een nondescipte tent die alles wat in de keuken wordt klaargestoomd op kleurige afbeeldingen achter het raam staat aangeprijsd. Een kind kan de was doen. Gewoon aanwijzen. Dat doen we dan ook. Een schreeuwerige, schelle stem zet tien minuten later de dampende schotels op tafel. Er wordt nog wat geschreeuwd, maar ook al gaat de kleine Chinese harder en harder schreeuwen, ze slaagt er niet onmiddellijk in om duidelijk te maken wat ze bedoelt. We willen nog wel wat drinken. En laat ze dat nou bedoelen. Yes, yes! Gewoon een diet coke. Binnen een half uur is het Chinese voedsel (noedels, veel groenten, alles goed gekruid) naar binnen gewerkt. En staan we weer buiten. Waar zojuist een grote witte takelwagen van de Empire Erectors uit de Bronx bezig is een gestrande Chrevrolet op te tillen.

Het centrum van de macht ligt in New York in en rondom het Civic Center. Niet alleen loop je daar ongewild tegen de protserige City Hall aan, maar naast al die protserige pseudo Europese ‘tempels’ is er gelukkig ook nog het uit 1913 stammende Woolworth Building, misschien wel de mooiste wolkenkrabber van New York. Vooral vanwege zijn bijna gotische gevelpartijen doet het 241 meter hoge gebouw bijna denken aan een Europese kathedraal. Ook vanmiddag schitteren de witte gevels in het licht van de lage zon.

De macht van Civic Center ligt ingeklemd tussen Broadway (west), Chinatown (noord), De Brooklyn Bridge en East River (oost) en het Financial District (zuid). Vanuit hier regeert multimiljardair Mike Bloomberg over ‘zijn’ stad. Als een verlicht despoot. Maar toch zo gewoon gebleven. Je kunt het met eigen ogen lezen op zijn site: Michael R. Bloomberg is the 108th Mayor of the City of New York. Born on February 14, 1942 in Boston and raised by middle-class parents in Medford, Massachusetts, he was taught at an early age the values of hard work and civic responsibility. He attended Johns Hopkins University, where he paid his tuition by taking loans and working as a parking lot attendant during the summer. After college, he went on to receive an MBA from Harvard Business School. In 1966, he was hired by Salomon Brothers to work on Wall Street. De biografie gaat vervolgens ronkend verder met alles wat hij voor de stad betekend heft. Om te eindigen met: Mayor Bloomberg is the father of two daughters, Emma and Georgina. Twee maanden na de terroristische aanvallen op het World Trade Center werd hij gekozen tot burgemeester van New York, als opvolger van Rudi Giuliani.

Het grijs van de City Hall en het Supreme Court lijken zich als een kameleon aangepast te hebben aan de grijze lucht daarboven. Voor duidelijke kleuren als zwart en wit zorgen de bruidsparen die uit het stadhuis de trappen afdalen. Een dikke pikzwarte neger in stemmig zwart kostuum met deftige hoge zwarte hoed heeft een kwartiertje of zo geleden zijn jawoord gegeven aan een minstens zo mollige negerin die opgeslokt lijkt door een uitbundige witte trouwjurk. En of de duvel er mee speelt: nu begint langzaam de zon door te breken. Toch nog een zonnige trouwdag. Er staat inmiddels al weer een nieuw koppel op de trappen. Tijd om richting Ground Zero te wandelen.

Ook deze keer lopen we bijna abusievelijk tegen Saint Paul’s Chapel aan. Een oase in het hectische New York. Ook al vanwege het bijna dromerige kerkhofje dat de kerk omringt. Sinds 1760 is heel Manhattan op de schop gegaan. Saint Paul’s Chapel niet. St. Pauls’s developed a reputation as Downtown’s most peacefull oasis – a role suddenly transformed by the collapse of the World Trade Center, directly across Church Street. Within a month of disaster, St. Paul’s had organized a massive relief effort. From October 2001 through June 2002, volunteers from all over the country provided recovery workers with food, cots and teddy bears, while chaplains offered comfort and moral support. Thousands of visitors to the Chapel turned its wrought-iron fence into un impromptu memorial covered with posters, flags, letters and more. Al voordat je naar binnen loopt heb je het verhaal gelezen. En het wonder ervaren. Want het is het enige gebouw in de directe omgeving van de Twin Towers dat geen schade geleden heeft na de ineenstorting ervan. Gods Hand? En stonden er daarom die eeuwenoude bomen om de hardste klappen op te vangen?

Herfstbladeren liggen op het nog groene gazon tussen de scheefgezakte grafzerken. Sommige ervan bemost of groenig uitgeslagen. Soms is de naam van degene die een meter diep begraven is, zelfs niet meer leesbaar. Die oase van rust is daarom bijna letterlijk op te vatten. De doden zijn onzichtbaar geworden. Zoals de New Yorkse auteur Paul Auster zijn hoofdpersonen vaak op laat lossen in de ruimte tussen de wolkenkrabbers van de city. Zoals in zijn New York Trilogy: City of Glass, Ghosts en The Locked Room uit het midden van de jaren ’80. En nu weer in zijn laatste roman Invisible. Ik loop de eeuwenoude St. Paul’s binnen. Het is er niet echt druk.

TO NEW YORK CITY AND ALL THE RESCUERS: KEEP YOUR SPIRITS UP… OKLAHOMA LOVES YOU!! Ik loop weer langs de tientallen foto’s, afscheidsbrieven, brandweer- en politiebadges uit alle windstreken van de Verenigde Staten, en uit de rest van de wereld. Stephen G. Siller FDNY – Danny Correa – Tommy Sullivan 40th Birthday – Melissa Renee Vincent 10/24/1972-9/11/2001 your radiant smile touched our lives with the beauty of your soul.  POLICIA DE PUERTO RICO – CAROLINE COUNTY DRUG TASK FORCE – METROPOLITAN POLICE DISTRICT OF COLUMBIA – FIRE SERVICES TORONTO – FEUERWEHR HAMBURG – HEALDSBURG, CA FIRE DEPT.

De gedenkboeken staan vol harten onder de riem. New York komt er weer bovenop. We zullen het nooit vergeten. De wereld hield even de adem in, maar leeft nu verder. De menselijke geest zal overwinnen. We denken nog alle dagen aan je. Ik kan het nog altijd niet geloven. Je was een held. NYFD duizend maal dank!

De hekken draaien open en grote vrachtwagens rijden naar buiten om nieuwe bouwmaterialen op te halen. De Mexicanen onder hun gele helmen steken hun duim in de lucht. Alles gaat goed. Via een brede loopbrug kom je vervolgens in het World Financial Center. Hier en daar heb je al zicht op de gigantische bouwput van Ground Zero. Maar het echte panorama ontvouwt zich pas voor je achter het hoge glas van de wintertuin. Nu de zon terug is worden de kranen honderdvoudig weerspiegeld in de glazen gevels van de weer helemaal gerenoveerde kantoortorens rondom de rampplek van 11 september. Toch vallen de vorderingen ten opzichte van vorig jaar mij tegen. Ook toen al begon men bovengronds te komen. Op dit ogenblik is er slechts hier en daar een stalen geraamte dat enkele tientallen meters boven de Hudson uitsteekt. In China zouden ze al honderd meter de hoogte in geklommen zijn. Hoe de nieuwe Freedom Tower van architect Daniel Libeskind eruit gaat zien, dat kun je op verschillende plekken op de omheining met eigen ogen zien. De toren zal een hoogte krijgen van 1776 voet (541 meter) wat het jaar 1776 symboliseert, het jaar waarin het Amerikaanse Congres de onafhankelijkheidsverklaring aannam. De hoogte tot het hoogste dak zal 415 meter bedragen. Op 27 april 2006 is de bouw van de funderingen officieel begonnen, de bouw zal naar verwachting worden afgerond in 2012 of 2013. Naast de Freedom Tower komen nog vijf andere kantoortorens waarvan er al één klaar is (WTC7). Als laatste zal er een herdenkingsmonument, REFLECTING ABSENCE, op het nieuwe WTC-complex verrijzen.

IN NEW YORK EN DOMWEG GELUKKIG, heet het boek van Jan Tromp dat hij in de vier jaar van zijn correspondentschap voor de Volkskrant schreef. Een van de hoofdstukken is gewijd aan de gevolgen van 9/11. “De aanslagen op het WTC hebben de staat, zo lijkt het, dieper gekwetst dan de straat. Op straat is het leven gewoon doorgegaan. Het is duurder geworden, misschien ook nog wat jachtiger. Maar niet per se schizofrener of traumatischer”, schrijft Tromp. “Niemand in New York zal niet in de taxi stappen omdat een Pakistaan of Arabier achter het stuur zit. Voor de meeste New Yorkers geldt dat met 11 september goed te leven valt. De cafés en restaurants zitten avond aan avond vol. De stad is trots op zijn veiligheid, op de nog steeds dalende misdaadcijfers. En er komt een jaar dat de Yankees dan wel de Mets weer eens de worldseries winnen”. Dat laatste gaat er dit jaar van komen: de New York Yankees gaan de worldseries winnen, dat staat voor elke New Yorker vast.

In een interview in Rolling Stone zei burgemeester Bloomberg dat zijn New Yorkers zich niet moeten laten ‘opfokken’ door dreiging voor nieuwe aanslagen. Roken is veel gevaarlijker, volgens de burgemeester, om maar te zwijgen van oversteken zonder eerst naar links en naar rechts te hebben gekeken.

Met verbazing en ongeloof sta ik weer de kijken naar de rampplek van toen. Zoals iedereen van mijn leeftijd feilloos weet waar hij was toen president John F. Kennedy in Dallas werd doodgeschoten, zo weet tegenwoordig iedereen waar hij was toen hij de berichten door kreeg dat er iets verschrikkelijks gebeurd was op Manhattan.

Ik zit in mijn kantoor op school te werken als een van de docenten door de openstaande deur iets naar binnen roept over aanslagen in New York. En dat het rechtstreeks op tv wordt uitgezonden. Ik spoed me naar de ruimte naast de bibliotheek waar een tv staat. Die staat al aan, en andere medewerkers kijken verbijsterd naar een van de Twin Towers. Die in brand staat. Die verbijstering zal niet veel later raken aan ongeloof en angst als een tweede vliegtuig zich te pletter vliegt op de andere toren. Met een gigantische vuurbal als gevolg. Ik kijk het even aan. En rijd dan naar huis. Waar Gemma de uitbraak van een Derde Wereldoorlog voorspelt nu ook nog eens aanslagen op het Pentagon en het Witte Huis gemeld worden. Die aanslag op de ambtswoning van president Bush blijkt gelukkig uit te blijven. Maar de hele wereld is in paniek.

Het gapende gat voor mij gaapt niet meer. Het is volgebouwd met betonnen constructies. De nieuwe ondergrondse WTC-wereld nadert zijn voltooiing. Mijn bewondering voor het bijna kinderlijke optimisme van de New Yorkers en de Amerikanen groeit. Het zal ze geen tweede keer overkomen. Pearl Harbour was destijds ver weg, maar in het hart van de staat getroffen worden, dat vraagt onmiddellijk om een harttransplantatie zonder weerga. De Freedom Tower, dus.

In het grote atrium van het luxe winkel- en kantoorcentrum World Financial Center wordt ondertussen alles in gereedheid gebracht voor een jazzconcert later op de dag. De stoelen staan klaar; de eerste fans zitten er al. Tonight Arts World Financial Center presents MONK at 92 – PIANO MARATHON 5.00-9.00 p.m. Winter Garden - BROOKFIELD Maar buiten is het aantrekkelijker. Even op de plaats rust. Dat kan uitstekend op een van de vele terrassen aan de North Cove, een kleine binnenhaven aan de Hudson die overgaat in de Battery Park City Esplanade, vlak achter het World Financial Center. Hoewel. Niet op alle terrassen: SEATING FOR FINANCIER PATRONS ONLY. Daar dus niet. Maar de zon gaat uitbundig tekeer. En we genieten van de flessen drank die we even van te voren hebben aangeschaft in een van de bars in het WFC. Beer voor John, diet coke voor mij. De ladies een watertje uit de Niagara Falls.