Met een zwarte Batman in de rollercoaster van Times Square

It’s all great that this is on film because Times Square looks like a Disneyland now, and this is for posterity. This is the real Times Square

Robin Johnson, actor

Er blaast een jachtig windje over Broadway. Toch is het verre van fris. Snel valt de nacht over Manhattan. De duisternis is nu bijna volledig. Hoewel: al die kleuren van de flikkerende, rollende en op en neer jumpende lichtreclames zorgen er wel voor dat je het idee hebt in een verlichte kerstboom te wonen. Een geruisloze trein van yellow cabs beweegt zich over het gemartelde wegdek. En de witte bolides van de NYPD staan op strategische plekken orde uit te stralen. De helft van de houten klapstoeltjes op Herald Square, waar Broadway en de Avenue of the Americas elkaar begroeten, wordt op dit uur tussen hond en wolf in beslag genomen door toeristen die snel wat fast food naar binnen zitten te werken. Of gewoon kapot gelopen van de hele dag tussen downtown en uptown heen en weer lopen in aanbidding naar het fonkelende firmament staren. Voor een bezoek aan de sterrenhemel van New York hoef je niet het halve universum door te reizen: het is hier binnen handbereik. Spring in de deinende Rollercoaster, die Times Square heet! Een flipperkast van licht. Een caleidoscopische stroboscoop.   

NASDAQ Thanks the Top Ten Liquidity - RICOH - The JAY LENO Show, Comedy at 10 it’s about time – Bored to Death a Noir-Otic Comedy – Vegas? No Yonkers – New York City celebrates Tel Aviv-Yafo Centennial Year - YAHOO! – Paramount Building met Hard Rock Café – Bud Light the difference is DRINKABILITY – STi Phonecards – Odwalla Nourishing the Body Whole – MACHIDA vs SHOGUN SAT.OCTOBER 24 Live on pay-per-view

Het blijft een ongekend spektakel. Vorig jaar ging deze rollercoaster voor de eerste keer over ons heen. En het is nu gevoel niet anders. John en Rianne maken voor het eerst deze duivelsrit mee. Want afgezien van al die lichtreclames die je doen duizelen is het de multi-etnische mensenzee die tegen je aan klotst. En anders wel al die scholen yellow cabs die als tropische vissen door dit space-aquarium zwemmen. Alle neuzen in dezelfde richting.

En daar loop je ineens in de armen van Batman. Hey, guys! Een zwarte Batman, zo te zien aan zijn handen en de openingen waar zijn ogen zijn. De zwarte vleermuis slaat zijn vlerken uit. Over Gemma en Rianne. Want vampiers worden vooral aangetrokken door vrouwenvlees en vrouwenbloed. Om met hem op te foto te mogen vraagt hij slechts twee dollar. Een fooi. Maar een tweede foto mag in een keer vijf dollar kosten. Deze vorm van inflatie wijs ik gedecideerd af. Batman legt zich bij de feiten neer. Hoeveel foto’s, dat maakt opeens niet zoveel meer uit. Voor twee dollar zoveel foto’s als je maar wilt. In ruil daarvoor mag hij nog een paar seconden extra het trans-Atlantische damesvlees betasten. Alleen de met kleding bedekte schouders, overigens. Hij ziet er de gein wel van in.

Times Square The intersection of Broadway and 42nd Street, at the south-east corner of Times Square, is the Eastern Terminus of the Lincoln Highway, the first road across the United States of America. Sinds een jaar of twintig volledig gereanimeerd door het aanbrengen van een fors aantal bypasses. Want rond 42nd Street en Broadway was het destijds niet echt pluis. Drugs, prostitutie en andere louche activiteiten zorgden er voor een onaangename en bedreigende sfeer. Verpaupering alom. De tijden zijn echter veranderd sinds het drastische ingrijpen burgemeesters als Rudolph Giuliani en Michael Bloomberg. Nu bruist het er elke avond. De stad die nooit slaapt wordt hier meer dan waar gemaakt. Meer dan 50 theaters die in de straten eromheen te vinden zijn, zorgen elke avond voor een massale toestroom van publiek.

Formerly named Longacre Square, Times Square was renamed after the Times Building (now One Times Square) in April 1904. Times Square, sometimes known as the “Crossroads of the World,” has achieved the status of an iconic world landmark and has become a symbol of New York City. The Times Square area consists of the blocks between Sixth and Eighth Avenues from east to west, and West 40th and West 53rd Streets from south to north, making up the western part of the commercial area of Midtown Manhattan.

Een nieuwigheid die ik vorig jaar nog niet zag of er gewoon niet was, is de brede rode trap van plexiglas die uitloopt in een groot platform aan het einde van Times Square. Het licht schijnt door het rode plexiglas en dompelt de hele omgeving in een rode bordeelgloed. Van bovenaf heb je een schitterend uitzicht op het gekrioel beneden. De traptreden zijn grotendeels gevuld met vermoeide wandelaars, verliefde stelletjes en beginnende nachtraven die het wonder van Times Square naar binnen zuigen. In deze heksenketel kan ik echter deze keer geen Spiderman ontdekken, die – naar men zegt – hier elke avond present is. Maar misschien heeft hij zich dit jaar wel vermomd als Batman. En die zijn we al tegen het lijf gelopen.

Op de terugweg later op de avond begint toch nog de honger te knagen. Het hoeft niet gezond te zijn wat ik te eten ga krijgen. Gewoon, fast food, op zijn Amerikaans. Nog voordat we de Avenue of the Americas en Herald Square oversteken lokt een bijna lege vreetschuur je naar binnen. Helverlicht. Salades in grote bakken onder glas. Maar het mag ook vet zijn, zoals de gelikte fototentoonstelling boven het tien meter lange buffet je laat zien. En alles tegen weggeefprijzen. Voor een paar dollar een volledige maaltijd. Fried chicken. Beef. You name it. En in no time serveert Mister Arizona je een paar snelle dishes. Brooklyn Lager Beer toe. Vorig jaar geen slok van gedronken, van dit enigszins donker bier. Maar het smaakt naar een tweede fles. Fast beer. Ook John heeft dorst.

Bijna terug op Korea Way, 32nd Street. Met een volle maag. En een kop vol slaap. Want deze dag duurt al dertig uur. Leven in de breedte, zou A. F. Th. Van der Heijden zeggen. Maar hier denk ik aan Caleb Smith. De maffe New Yorker die er een paar jaar over deed om alle straten van New York te bewandelen en in beeld te brengen. Hij beëindigt zijn odyssee zo ongeveer op de plek waar ik nu sta. I chose to finish at Thirty Third Street because it runs along the south side of the Empire State Building. From almost anywhere on the island, if you look up at the observation deck, you see little pops of light from the flash bulbs of tourists taking pictures. Those twinkling lights kind of became a beacon for me over the years as I was walking. After several toasts in a nearby KoreaTown bar, I took the elevator to the top, and sent my own camera flashes down to Manhattan. Bekijk zijn fraaie website: www.newyorkcitywalk.com. Verdomd, hij heeft gelijk. Als een vuurtoren waarvan de top baadt in oranje licht, is hij weer het baken van de stad. Zijn plek heroverd na het verkruimelen van de twee monolieten van het WTC.

En wat heeft Caleb Smith te zeggen over Korea Town? On 32nd Street, between Broadway and 5th Avenue, is “Korea Town”, although it would more properly be called “Korea Block”. I love the character of this area. The buildings in this neighborhood are 10 to 15 stories tall, which is a great height. Tall enough to make the street feel cozy and cloistered, but not so tall as to feel alienating. Ik ben er. Hotel Stanford. De Koreanen achter de balie maken een lichte buiging. Er is een flauwe blik van herkenning. Een waas van een glimlach. Maar daar is de lift al. En ik word opgetild naar de achtste. Een hoogte die niks voorstelt in New York.

Het moet een korte nacht worden in New York. Want ik kom hier niet om te slapen. Ondanks het formidabele bed. En inderdaad: wake-ups om kwart over een, vijf voor drie en tien voor vijf. Sleepless in Manhattan. Ik had het kunnen weten.

One year after. Back in NYC. Fingerprints, iriscan en hand sanitizer included.

In New York you should be able to find a location which not only gives you what you need, but with a little luck gives you more than what you need – gives you an extra dimension that you never thought possible.

Sidney Lumet

En Hoppa! Daar sta je dan. Ik voel weer de bodem van New York onder mijn voeten. En meteen de bonus maar opgehaald. Ik zet de tijd van mijn cellphone zes uur terug in de tijd. Je kunt het ook anders zien: New York levert je als welkomstbonus een dag die zes uur langer duurt dan normaal. Terwijl het in de zompige delta aan de Noordzee nu middernacht is, heb ik hier nog een lange avond voor de boeg. Een kwart dag extra. De slaap stel ik uit tot het moment dat Nederland ontwaakt. Sleepless in Manhattan.

De USA binnen komen wordt steeds lastiger. Sinds begin dit jaar is het verplicht je komst vooraf elektronisch aan te kondigen bij ESTA, het Electronic System for Travel Authorisation. Op de website wordt de nieuwe verplichting als volgt aangekondigd:

Reizigers uit het buitenland die voornemens zijn om onder het Visa Waiver Programma naar de Verenigde Staten te reizen, zijn nu onderworpen aan aangescherpte veiligheidsverplichtingen. Alle in aanmerking komende reizigers die onder het Visa Waiver Programma wensen te reizen moeten toestemming aanvragen.

Het betekent dat je ongeveer hetzelfde formulieren invult die je ook nog eens tijdens je vlucht verplicht bent in te vullen. Leve de bureaucratie! Op 10 september heb ik door middel van het invullen van alle gevraagde gegevens voor Gemma en mij al toestemming gekregen om naar de Verenigde Staten te reizen. Echter, zo geeft de uitdraai aan:

Uw reistoestemming is goedgekeurd en u hebt toestemming om naar de Verenigde Staten te reizen onder het Visa Waiver Programma. Dit antwoord garandeert u geen toegang tot de Verenigde Staten; een Douane- en Grensbewakingsambtenaar op de haven van aankomst nemen de uiteindelijke beslissing.

Nog steeds heb ik geen besmettelijke ziekte (ik hoest al een paar weken; zou het tocht de Mexicaanse griep zijn die hier Swine Flu genoemd wordt), heb ik geen geestelijke stoornis bij mezelf kunnen ontdekken, en gebruik ik geen drugs (het dagelijkse glas rode wijn niet meegerekend). En ook ben ik nooit aangehouden of veroordeeld wegens een misdrijf. Zelfs van deelname aan spionage, sabotage of terroristische activiteiten heb ik mij verre gehouden. En dan het nieuwe item op de checklist: Was u op enige wijze tussen 1933 en 1945 betrokken bij vervolging in verband met Nazi Duitsland of haar bondgenoten? Ook daar reageer ik ontkennend op. Mijn geboortejaar (1946) zal de grensbewakingsambtenaar toch wel weten te overtuigen? Ja, dus. Tot 10 september 2011 kan ik van de verleende toestemming gebruik maken. Een rustgevende gedachte. Of alle Duitsers die ook in het toestel zaten aan deze laatste voorwaarde voldoen, vraag ik me maar niet af.

Daar sta je dan weer bijna achteraan in een lange rij wachtende passagiers voor de Visitors incheckbalies. Allemaal zojuist uit de Airbus 330-200 van Air Berlin geworpen. Na bijna acht en een half uur vliegen. Met stevige turbulentie bij de landing. Het gaat een stuk sneller dan vorig jaar. Nu werken alle apparaten die fingerprints van al je tien vingers maken, wel. En ook de irisscan slaagt erin tot op mijn netvlies te kijken. Bovendien wijst een van de zwarte, vrouwelijke douaniers me naar de balie voor U.S, Citizens. In no time ben ik door de sluis en loop het Ellis Island van JFK binnen, op weg naar de belt om mijn koffer op te halen.

Ik sta weer buiten. Adem de frisse zeelucht in de hier over het terrein van JFK waait. De weersvooruitzichten zijn weliswaar niet zo fenomenaal als vorig jaar toen er een complete Indian Summer losbarste, maar het is droog en er is meer blauwe lucht dan bewolking. Omdat het hier vroeg donker is, begint de lucht boven het verre Manhattan al licht oranje te kleuren.

Meteen doorlopen naar de taxistandplaats voor de yellow cabs. Daar staat al een rij van enkele tientallen meters andere wachtende luchtpassagiers. De illegale, maar letterlijk en figuurlijk zwarte taxibranche probeert zijn handel vlak ernaast aan de man te brengen. Met overtuigende gebaren en mondbewegingen trachten de bontgeklede jonge zwarten te onderstrepen dat hun prijs exact dezelfde is als die van de gele buurman. Waarom in die lange rij gaan staan? Hey, guys! Why wait?

Een twintigtal minuten later rijden we over de van Wijck Expressway richting Manhattan. Ik voorin naast de al bejaarde Indische taxidriver inclusief volle grijze baard en tulband. En Gemma, Rianne en John achterin. Door het kleine luikje heb ik contact me ze. Alle koffers aan boord. Het verkeer lijkt geluidloos in één vloeiende beweging over de brede Expressway te zoeven.

En daar doemt het Chinese schimmenspel van down- en midtown Manhattan al op. Scherp afgetekende zwarte kolommen tegen de vaal-oranje achtergrond. Het Empire State Building wijst je al van verre de weg. Met opgeheven vinger. Heldere gele strepen in de ijsblauwe lucht. Recht voor me uit hangt een smalle grijswitte wolkenbank in het luchtledige. Aan de rechterkant doemen de vliegende schotels van het tenniswalhalla van Flushing Meadows al op. Pittoreske houten huisjes, maar wel slecht in de verf, met kleine voortuintjes maken plaats voor de grauwe en fantasieloze woonblokken van tientallen verdiepingen hoog. Vier stalen slangen glimmend de late middagzon, kruipen op me toe. De tegenovergestelde richting, dus. Vier andere slangen kruipen zij aan zij richting Manhattan. In een van die peristaltische bewegingen bevindt zich mijn yellow cab. Nog steeds rijden we door de uitgestrektheid van Queens, een van de vijf boroughs van New York City. De Indiër aan het stuur geeft geen krimp. Stoïcijns als de broer van Mahatma Gandhi.

Binnen drie kwartier draait hij zijn yellow cab 32nd Street in: Korea Way. Ik herken alles weer. Even daarvoor kijk je vanaf de 5th Avenue bij het inrijden van de 33th Street automatisch naar boven waar het slanke fort van het Empire State Building sinds het ineenstorten van de Twin Towers nog als enige wachtpost lijkt te waken over het Manhattan tussen de Hudson en de East River. Thuis. Zo voelt het ongeveer. De herkenning is compleet. Niks is nieuw. Alles doet vertrouwd aan. Langzaam gaan de lichten aan. Iedereen maakt zich op voor de avond. Ik reken af, 62 dollar inclusief fooi en de tolgelden die Gandhi moest betalen bij het binnenrijden van schiereiland Manhattan.

Voor Hotel Stanford is het druk, zoals altijd. Overstekende kantoorbedienden, een roedel rode stewardessen, zwarte Koreaanse meisjes. In een van de portieken zit een van de nieuwe onaanraakbaren van New York. Bedelend om een dollar. Maar een quarter of een dime is ook al welkom. Zo wordt de nieuwe maatschappij na het ineenstorten van beurzen en banken meteen zichtbaar. Maar Gandhi heeft onze koffers al voor de ingang van het hotel gezet, waar de portier het handwerk overneemt. Nog voordat ik aan de balie sta zijn de koffers al op de achtste etage. Terwijl ik nog niet eens weet dat me kamer 803 toegewezen is. Maar alle formaliteiten zijn snel achter de rug.

Bij de lift is een hand sanitizer aangebracht. Om de loerende dood van de Mexicaanse Griep, c.q. Swine Flu te bezweren is iedereen in Amerika nóg alerter op eventuele besmettingen. Deze viruskiller zal er voor zorgen dat de liftpassagiers van Hotel Stanford niet bij bosjes in het ziekenhuis belanden. Of erger: horizontaal in een houten kist. Op weg naar boven, dus. Waar een van de doormen de koffers al naar binnen draagt. En vervolgens wacht op de fooi die onvermijdelijk moet komen. A fistfull of dollars. En daar zijn zelfs Koreaanse New Yorkers niet vies van.

Kamer 803 is iets ruimer dan die van vorig jaar. De bedden als vanouds mega en van degelijke kwaliteit. Decimeters hoge matrassen garanderen efficiënte rustperiodes. John en Rianne zijn onze buren in 802. We hebben geen twintig minuten nodig om de meest noodzakelijke kledingstukken uit de koffers te trekken en op te bergen. Een snelle verfrissing in de badkamer en de avond kan beginnen. In Nederland is het inmiddels ver na middernacht. Hier begint de avond pas goed op gang te komen. En daar sta je ineens weer op het trottoir van 32nd Street. Nauwelijks dertig meter naar rechts en Broadway stroomt door je aderen. De temperatuur is nog heel behoorlijk. Niet koud, wel een stevig briesje. Doorlopen dus voor een power-bad op Times Square. Cold turqey. Laat je weerloos overmeesteren door New York City. Een paar honderd meter verder. Ondertussen heeft je kop al alle kleuren van de regenboog aangenomen. Als een caleidoscopische oceaanbranding dendert het lichtgeweld over je heen. Alleen omhoogkijkend vind je een rustpunt. De top van het Empire State Building. Badend in oranje floodlights. De naweeën van het recente bezoek van Willem Alexander van Amsberg en Maxima Zorreguieta tijdens de 400 jaar Hudson herdenkingen.

Voor de tweede maal binnen een jaar in New York. Vorig jaar compleet ingepakt door de stad. En ook nu weer kijk je met oude en nieuwe ogen. Slapen in hetzelfde hotel als in oktober 2008: Hotel Stanford, Korea Way, West 32nd Street. In de schaduw van het Empire State Building.

En ook al is de stad niet ten onder gegaan aan de Wall Street Crash van 2008, er is toch wat veranderd. Nog meer dan de eerste keer kijk ik naar de stad als een mythische polis. Waar de energie uit alle poriën spat. De Twin Towers mogen ingestort zijn, de smalle skyscraper-piramide van Daniel Libeskind komt eraan, verheft zijn stalen skelet al bovengronds. Loop mee met me, en vergaap je aan de Celluloid Skyline. New York is een film. Brooklyn, de Bronx, Harlem, je kent eigenlijk alles al. Nu moet je het nog ruiken, horen, voelen. Geen tijd om te slapen. Sleepless in Manhattan.