De schaatsen kunnen weer in de kast. Het Friese Elfstedencomité zal rustige kerstdagen beleven. Geen onrustige nachten meer, want bij Bartlehiem zal het niet echt dicht vriezen de komende tijd. Een ongekende rust keert terug in het land. Nog voordat Kerstmis is uitgebarsten. Want dat kun je het toch wel noemen. Meer dan 700 miljoen euro’s zijn er over de toonbank gegaan. Als lemmingen stortte het volk zich op de winkelcentra. En het is nog niet gedaan. Ook vandaag, zondag 23 december, zijn de meeste koophallen geopend. Tegen afbraakprijzen kunnen morgen de panklare vleespakketten in de achterbak worden geladen.

Maar dan gisteren. Terwijl mijn vrouw de winkels afstruint, op jacht naar kerstvoedsel en kerstcadeaus voor het nageslacht, rij ik door naar Lottum, Noord Limburg. Inderdaad, het dorp van de dodelijke steekpartij tijdens de jaarlijkse paardenmarkt. Rondom kasteel de Borggaaf is het meest winterse clichébeeld te fotograferen dat je je maar voor kunt stellen. En op de slotgracht wordt geschaatst. Wintertaferelen van Koekkoek. Of Brueghel. Daar doet het aan denken.

De takken van de bomen zijn allemaal met een tweetal centimeter dikke witte vacht bekleed. En over landschap dat voor je in de zon ligt te zonnebaden ligt een hoogpolig tapijt van aangevroren rijp. Bijna honderd foto’s glippen ongemerkt door mijn lens naar binnen. Thuisgekomen meteen downloaden. In inderdaad: winter zoals winter moet zijn. Ik stuur er gelijk een paar naar de weerdienst van RTL. Daar blijken er die dag 8000 binnen gekomen te zijn. De uitzending haal ik dus niet, want de Hollandse winterlandschappen met witte rietkragen, molens en horden schaatsers, nee, dat kan ik ze niet leveren.

Vandaag is het al weer bijna voorbij. De witte vacht is gisteren door een sadistische, te warme zon van alle takken gebrand. Het ijs wordt met de dag onbetrouwbaarder. En nog voor Kertmis zullen ook de nachttemperaturen nog amper onder nul verdwijnen. Winter Wonderland beleeft zijn zoveelste afgang in dit land. Was Al Gore er maar nooit geweest. Dan hadden we ook geen last gehad van de opwarmende aarde. En smeltende poolkappen.

Vanmorgen (zondag 16 december) ook bij schilderclub Het Brouwershuis de laatste bijeenkomst van dit jaar. Ik blijf een paar uur bezig om de laatste finishing touches in mijn derde schilderij in de reeks FIESTA GITANA aan te brengen. De beweging van de danseres moet zo veel mogelijk doorlopen in de achtergrond. Kleur en beweging, dat moet het schilderij uitstralen. En Andalusische warmte, natuurlijk. Als tegenpool van de actuele situatie hier buiten: de temperatuur komt nu ook overdag nauwelijks boven het vriespunt uit.

Vannacht heeft het zelfs een graad of vijf à zes gevroren. Daar staat tegenover dat de buitenlucht helder is: een stralende zon in een vriesblauwe lucht. En de komende dagen zal dat zo blijven, zeggen de weerprofeten. Ik hoop dat ze dit keer wel gelijk hebben, want de afgelopen week zaten ze er – ondanks hun optimistische visie – vaak naast. Het bleef dan de hele dag grauw. FIESTA GITANA in de vrieslucht, het moet kunnen.

Het derde schilderij in de reeks FIESTA GITANA, dus. En ik ga er nog even mee door. Ook moet ik nog een paar pakkende titels bedenken om het onderscheid te kunnen maken tussen de verschillende figuren. Met Kerstmis eens nadenken. Hierboven mijn eerste schilderij in de reeks. Hieronder mijn tweede.

Voor meer informatie, zie ook mijn kunst-website: de verbeelding aan de macht (klik op deze tekst voor de link er naartoe).

Grijs en regenachtig. Een reden om naar Helmond te rijden. Concreet: in de Boscotondohal van het Gemeentemuseum (Van Thielpark) loopt al sinds 7 oktober (en tot 6 januari 2008) de fototentoonstelling INDUSTRIAL LANDSCAPES van de Canadese fotograaf Edward Burtynsky. Het zijn er 70, en allemaal op megaformaat. Maar dat niet alleen: het zijn indrukwekkende landschappen die het eeuwige gewroet en geploeter van de mens in zijn omgeving op een artistieke manier verbeelden. Tegelijkertijd geven de foto’s een beeld van de industriële ontwikkeling en vervuiling, met name in een booming economie als die van China. Recycling in zijn meest extreme en intensieve vorm, dat laat Burtynsky zien, met een scherp oog voor de details.

Met Burtynsky reis je de hele wereld over. Van het Eliott Lake in Ontario (Canada) waar hij de gevolgen fotografeert van uraniumafval dat via een rivier het meer instroomt tot de open spiraalvormige afgravingen van de Kennecott kopermijnen in Bingham Valley (Utah, Verenigde Staten). Van de sloperijen van afgedankte olietankers op het strand van Chittagong (Bangladesh) tot de duizelingwekkende bouwputten van de Dieklovendam in de Yangtze rivier (China). Van de mega fabrieken in Cankun of Ningbo (China) waar arbeiders als robots hun dagen slijten met eindeloos repeterende bewegingen tot de scherpe sneden in de witte marmergroeven van Carrara (Italië). Forse ingrepen in de natuur. En de invloed daarvan op de mens. Dat fotografeert Burtynsky. Indrukwekkend werk.

De grote foto’s die in de expositieruime hangen, hebben een sterk panoramisch karakter. Uitgaande van de zichtbare werkelijkheid componeert Burtynsky een perfecte balans tussen ordening en rust versus verstoring en ritmiek. Het lelijke, vluchtige en tijdelijke van de hedendaagse maatschappij wordt bij hem ongevormd tot schoonheid, rust en eeuwigheid.

Ten slotte biedt Google Earth ter plekke de mogelijkheid om de door Burtynsky gefotografeerde gebieden te bezoeken. Dus vlieg ik opnieuw de wereld over: van het uraniumafval in het Elliiot Lake naar de Kennecot Copper Mines in Utah van Chittagong naar de Yangtze Rivier, en van Carrara terug naar Canada. Ik voel me als een astronaut die veraf staat van die bedrijvige mierenwereld die Burtynsky fotografeert. Dag en nacht op zoek naar energie, welvaart, gezondheid. Op de rand van de afgrond…

INFORMATIE / WEBSITES (klik op de sitenaam)

website edward burtynsky

website gemeentemuseum helmond