In 1932 schreef Ernest Hemingway een boek over stierenvechten. Al in de jaren twintig had Hemingway het Spaanse stierengevecht ontdekt. Hij werd er een gepassioneerd bewonderaar van. ‘De enige plek waar je, nu de oorlogen waren afgelopen, het leven en de dood, ik bedoel dan de gewelddadige dood, tezamen kon zien, was in de arena’s, waar de stierengevechten gehouden worden’ stelt hij nog in ‘Death in the Afternoon’. 
 

Muerte en la tarde no. 1 (2006, acryl, 3 panelen 60 x 80) 

Het stierengevecht is niet zomaar een volksvermaak, volgens sommigen. Het heeft een diepere zin. De matador (letterlijk: moordenaar) doodt met fierheid, de corrida wordt verheven tot een geloofsdaad, het is een sacrament! Steeds minder Spanjaarden kijken er echter op die manier tegenaan. En toch heeft elke stad van betekenis een grote arena, waar jaarlijks tientallen stieren letterlijk in het stof bijten. Ondanks acties, ook in Spanje zelf, zijn de uitzendingen op tv nog steeds niet gestopt. Integendeel. De dood is voor de Spanjaarden de realiteit en het enige waarvan men zeker is. Nog in ‘Death in the Afternoon’ van Ernest Hemingway lezen we: ‘alle geschiedenissen eindigen met de dood.’ Een waarheid als een koe. Of als een stier, zo je wilt. De Spaanse Burgeroorlog zal jaren later Hemingway nog meer met zijn neus op de rauwe werkelijkheid drukken.

  

Muerte en la tarde no 1, middenpaneel (2006, acryl, 60 x 80)

De afgelopen jaren heb ik bijna twintig schilderijen gemaakt op het thema ‘corrida’, een omstreden onderwerp, dat zeker. Maar zelf beschouw ik de corrida als een metafoor voor elk soort geweld dat er, waar dan ook, plaatsvindt. En dat is nogal veel. Het hoeft overigens niet altijd met fysiek geweld te maken hebben. Ook de repressie van de vrije meningsuiting, zoals op dit ogenblik de orthodoxe moslims proberen te doen naar aanleiding van de Deense Mohammed-cartoons, hoort in deze categorie thuis.

 In mijn schilderijen die deel uitmaken van de serie ‘Corrida’, probeer ik deze paradox uit te beelden: een woeste mengeling van geweld en dood tegenover schoonheid en heroïek. De kleuren zijn daarbij allesbepalend. Uiteraard staat het rood voor het bloed. Het geel symboliseert de zon, alsook de Spaanse grond en het goud in het kostuum van de matador. En tenslotte staat het zwart altijd voor de dood en verderf. In alle schilderijen zijn ze bijna in één, bijna feestelijke beweging door elkaar geweven, dat heb ik althans geprobeerd. Niet zonder reden zullen de kleuren rood en geel in de Spaanse vlag zijn terug te vinden. Dos rios de oro y uno rio de sangre, heeft een Spaanse schrijver eens gezegd: twee rivieren van goud en één rivier van bloed.
Overigens: ik gebruik nooit de echte kleur zwart. Zwart maak ik altijd door twee kleuren met elkaar te vermengen: karmijnrood en phtalogroen. Het levert een schitterende diepzwarte kleur op.

 Muerte en la tarde no.2 (2006, acryl; drie panelen 60 x 80) 

Muerte en la tarde no. 2, middenpaneel (2006, acryl, 60 x 80

De afgelopen jaren heb ik bijna twintig schilderijen gemaakt op het thema ‘corrida’, een omstreden onderwerp, dat zeker. Maar zelf beschouw ik de corrida als een metafoor voor elk soort geweld dat er, waar dan ook, plaatsvindt. En dat is nogal veel. Het hoeft overigens niet altijd met fysiek geweld te maken hebben. Ook de repressie van de vrije meningsuiting, zoals op dit ogenblik de orthodoxe moslims proberen te doen naar aanleiding van de Deense Mohammed-cartoons, hoort in deze categorie thuis.

In de corrida wordt een ongelijke strijd geleverd. De stier is bijna per definitie het slachtoffer. Het beest heeft geen kans tegen de geoliede machine van de matador en zijn secondanten. Zoals burgers, zwakke landen en vul zelf maar verder in, die geen kans hebben tegen goed getrainde en van superieure wapens voorziene legers van rijke landen. Het is Amerika (de matador) tegen de wereld (de stier). Slechts bij uitzondering, door sluwe tactieken (guerrilla, terrorisme) of toeval, heeft de tegenstander een kans. Zo ook de stier in de arena.

Al met al blijft het een wreed gebeuren. Waar anderen dan weer de ultieme schoonheid in zien. Zo schreef de Engelse priester Edward Clarke eens: ‘De corrida is zonder twijfel het mooiste schouwspel ter wereld. Als het op zich al geen kleurige lust voor het oog was, dan toch zeker vanwege de vertoonde moed en lenigheid van de uitvoerenden. Spanjaarden, inclusief de vrouwen, zijn zulke liefhebbers’. Even later voegt hij er aan toe dat ‘wij een bepaalde hoeveelheid bloeddorst in onze geaardheid nodig hebben’. Inderdaad, het zal wel inherent zijn aan het menselijk karakter, maar dat betekent niet dat het stierenvechten op deze manier door kan gaan. Er moeten andere manieren te bedenken zijn om onze bloeddorst te stillen.

Un torero en su momento (2005, acryl, 90 x 90)